 |
|
|||||
 |   |  |  | |||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||
  |
 |
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
| Bakan’ın sadece bu tavrı bile, ekonomiyi yönetenlerin karanlıkta ıslık çaldıklarını, gerçeği görmek ve göstermekte samimi davranmadıklarını, bunun da yaklaşan tehlikeyle yüzleşememek gibi bir aczi taşıdığını ortaya koyuyodr ve beni endişelendiriyor. Neden mi? Babacan’ın geldiğini söylediği 1.8 milyar dolarlık yabancı sermayenin aslında yarısı, evet yarısı gayrimenkul almaya gelimiş yabancı sermaye, yani üretime gelmiş yabancı sermaye değil, eldeki serveti satın almaya gelmiş yabancı sermaye. Bir bakan, bunun farkında olmalı ve ödemeler dengesi tablosunu, bu önemli ayrıntının farkında olarak okumalı ve etrafına da öyle yorumlamalıdır. Bakan Babacan, gerçekçi olsun, Türkiye’de yatırım ortamı iyileşmiyor ve ondran dolayı da yabancı sermaye henüz gelmiyor. Türkiye ekonomisi sıcak para da denilen kısa vadeli spekülatif sermayenin rüzgarı ile yol alıyor ve bu rüzgarın kesilmesi de yakın gelecekte çok muhtemel. Bu gerçeği görerek önlemler almak gerekiyor. Ama bunun için öncelikle objektif ve soğukkanlı olmak gerekiyor. Bu girizgahtan sonra gelelim açıklanan cari açıkla ilgili yeni verilerin analizine… CARİ AÇIK AZALMADI Beklenen olmadı.Temmuz’da turizm gelirleri sayesinde cari açık yerine cari fazla veririz, diyenler yanıldı. Olağanüstü bir gelişme ile 2.2 milyar dolarlık turizm geliri elde edilen temmuzda cari işlemlerin yine açık vermesinde dış ticaret açığındaki yüzde 73 oranındaki büyüme belirleyici oldu. Ocak-temmuz dönemi cari işlemler açığı 10 milyar doları aşarak rekor kırdı. Açığı, Temmuzdan temmuza 12 ay olarak okursak, 11.6 milyar dolarlık ürkütücü, tüm zamanların en büyük cari açık rakamını görürüz. Cari işlemler dengesi, dış ticaret açığının bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 73 oranında artarak 2,4 milyar dolar olduğu temmuzda 703 milyon dolar açık verdi. Türkiye geçen yıl temmuz ayında ise 234 milyon dolar açık vermiş, ağustostan itibaren de fazla vermeye başlamıştı. Açığın çok daha yüksek bir miktarda çıkmasını, temmuzda elde edilen 2,2 milyar dolarlık turizm geliri engelledi. Türkiye rekor bir düzeyde turizm geliri sağladığı temmuzda 348 milyon dolarlık da turizm harcaması yaptı ve net 1,8 milyar dolarlık turizm geliri sağladı. 12 aylık 11,5 milyar dolarlık açık, Türkiye’nin 2004 yılı için tahmin edilen 280 milyar dolar düzeyindeki GSMH’sinin yüzde 4.1’i düzeyinde bulunuyor. Eğer Türkiye bu yılın kalan beş aylık dönemindeki toplam açığını geçen yılın aynı dönemindeki 1 milyar 526 milyon dolarlık açık düzeyinde tutarsa, cari işlemler açığının GSMH’ye oranını yüzde 4.1’de kontrol etmiş olur. İLK KEZ 10 MİLYAR DOLAR Türkiye, temmuzdaki açıkla birlikte ilk defa 10 milyar doların üzerinde bir cari işlemler açığıyla tanıştı. Ocak-temmuz döneminde verilen 10 milyar dolarlık açık, bundan önce cari işlemler açığı verilen tüm yılların açığından daha büyük bir rakam oluşturuyor. Türkiye takvim yılı olarak şimdiye kadar en yüksek açığı 9.8 milyar dolarla 2000 yılında vermiş, ardından da Kasım 2000, devamında da Şubat 2001 krizini yaşamıştı. Açığı rekor boyutlara taşıyan ana gelişme ithalattaki patlama. Türkiye’nin geçen yılın ilk yedi ayında 5.3 milyar dolar olan cari açığının bu yıl yüzde 88.3 oranında artarak 10 milyar dolara yükselmesinde, aynı dönemdeki dış ticaret açığının yüzde 100 artarak 14 milyar dolara yükselmesi etkili oldu. Bu gelişme toplam mal ihracatındaki artışın yüzde 31’de kalarak 36,6 milyar dolar olmasına karşılık, toplam ithalatın yüzde 45 oranında büyüyüp 50.6 milyar dolara yükselmesinden kaynaklandı. TURİZM DOPİNGİ Türkiye’nin hizmetler dengesinde geçen yılın ilk yedi ayında yaklaşık 3.8 milyar dolar olan fazla ise bu yıl 5,2 milyar dolara yükseldi. Hizmetler dengesindeki fazlanın yüzde 38.5 oranında artması hizmetlerin en önemli kalemini oluşturan turizm gelirlerinin yüzde 35.8 artarak 7.2 milyar dolara ulaşması belirleyici oldu. Bu dönemde 1,5 milyar dolar da turizm harcaması yapan Türkiye’nin net turizm gelirleri yüzde 40.4 oranında artarak 5.6 milyar dolara ulaştı. Türkiye’nin artan ithalatı, taşımacılık dengesinin ise açık vermesine yol açtı. Bu dönemde yaklaşık 1,5 milyar dolar taşımacılık geliri elde eden Türkiye’nin giderleri ise yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı ve 581 milyon dolarlık açık verildi. Turizm ve taşımacılık ile birlikte inşaat hizmetleri, finansal hizmetler ve diğer hizmet kalemlerinin oluşturduğu toplam hizmet gelirleri geçen yıla göre yüzde 33.4 oranında artarak 11.1 milyar dolara, hizmet giderleri ise yüzde 26.6 artarak 5.9 milyar dolara yükseldi. YATIRIM DENGESİ Cari işlemler hesabının üçüncü önemli ayağı olan yatırım gelirleri ise 3.2 milyar dolar açıkla sonuçlandı. Yatırım dengesindeki açık geçen yılın eş dönemine göre faiz ödemelerindeki azalma nedeniyle yüzde 1.5 oranında düştü. Bu kapsamda Türkiye, 1.5 milyar dolarlık yatırım geliri elde ederken, 2.2 milyar doları dış borç faiz ödemesi olmak üzere toplam 4.7 milyar dolarlık da yatırım giderini finanse etti. Cari transfer yoluyla ise bu dönemde yaklaşık 2 milyar dolarlık giriş yaşandı. Bu girişin 421 milyon doları işçi gelirleri, 1 milyar 368 milyon doları bedelsiz ithalat ve 205 milyon doları da resmi transferlerden kaynaklandı. 8.7 MİLYAR DOLARLIK FİNANSMAN Türkiye’ye, 10 milyar doların üzerinde cari işlemler açığı verdiği bu yılın ilk yedi ayında bu açığın finansmanına yönelik olarak 8,7 milyar dolarlık giriş yaşandı.  Finansman kullanımının cari işlemler açığından düşük kalmasında, net hata ve noksan kaleminin ilk yedi ayda 1.3 milyar dolarlık kaynağı belirsiz döviz girişine işaret etmesi etkili oldu. Ancak net hata ve noksan kalemi temmuz ayında 1 milyar 395 milyon dolar çıkışa işaret etti. Yabancıların ve dışarıda yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’de gayrimenkul alımlarını da artık kapsayan doğrudan yatırım yoluyla bu dönemde Türkiye’ye net 1 milyar 800 milyon dolarlık giriş yaşandı. Bunun 689 milyon doları yabancı sermaye girişi, 918 milyon doları ise gayrimenkul satışlarından kaynaklandı. Bakan Babacan, gayrimenkul alımlarının bu boyutunu es geçerek , yabancı yatırımcıların Türkiye’ye büyük ilgi gösterdikleri havasını bastı. Türkiye’den ilk 7 ayda yurt dışına doğrudan yatırım amacıyla çıkan sermaye ise 457 milyon dolar oldu. Bu nedenle söz konusu dönemde Türkiye’ye gayrimenkul satış gelirleri de dahil net 1 milyar 343 milyon dolarlık doğrudan yatırım girişi kaydedildi. Büyük bölümünü Hazine’nin uluslararası piyasalara yaptığı tahvil borçlanmalarının oluşturduğu portföy yatırımları yoluyla net 3 milyar dolarlık giriş kaydedildi. Diğer yatırımlar olarak nitelendirilen, kamu ve özel sektörün orta ve uzun vadeli borçlanma ve borç geri ödemeleri ise 3.8 milyar dolarlık girişle sonuçlandı.Böylece, Ocak-temmuz dönemindeki yüksek cari işlemler açığına döviz rezervlerinde 460 milyon dolarlık azalma yaşandı.. KIYAMET UYARISI Yüzde 16’lık reel faizin cazibesiyle süren sıcak para girişi, düşük kur cazibesiyle ve sıcak para ile girişiyle finanse edilen yüksek ithalat, yüksek ithalatla dönen çarklar ve gerçekleştirilen yüksek büyüme döngüsünde cari açık, muhtemel milli gelirin yüzde 4.1’i dolayşında. Böyle yıl boyunu bulursak sorun olmaz. Ancak bu döngüde, ithalatın temposu en zayıf halkayı oluşturuyor ve frene gelmiyor. Olağanüstü turizm geliri artışlarına rağmen. Beklenen, Ağustos’ta turizmin temposunu hızlandırması ve ithalatın yavaşlaması, dolayısıyla Ağustos’ta cari açık yerine cari fazlaya geçilmesi. Ağustos’ta yeterli fazla edilmez ise kıyamet alametleri görüldü demektir.... | ||||
| |
|||
 Bankaların kara tahtaları siliniyor |
|||
| |
|||
 |
|
 |
|||||||||||||||
   |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Ana Sayfa | Güncel | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür & Sanat | Spor | Hava Durumu | Haber Özetleri | Arama | NTVMSNBC Hakkında | Yardım | Spor Yardım | Tüm Haberler | Araçlar | NTVMSNBC Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |
|||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||
Mustafa Sönmez: Ne borç stoku, ne reel faiz azalıyor