| | | | Evrensel bir sendromla girilen 2000 yılı, iyimser bir sonuçla başladı. Yılbaşı gecesi Başbakanlık’ta gece mesaisi yapan Başbakan Bülent Ecevit, Türkiye’nin, bilgisayarlı sistemlerde yaşanması muhtemel 2000 yılı sendromunu başarıyla aştığını açıkladı.
Ocak ayının ilk haftasında Metris Cezaevi’nde İBDA/C davasından yargılanan hükümlülerin, cezaevi görevlilerini rehin almasıyla başlayan olay, ölüm ve yaralanmaların yaşandığı müdahale ile sonuçlandı.
25 Ocak’ta Şeriatçı terör örgütü İBDA-C üyelerinin kaldığı 2 koğuşta yine isyan çıktı. Şeriatçı terör örgütü üyeleri, elebaşıları Mirzabeyoğlu’nu duruşmaya götürmek isteyen jandarmaya saldırarak koğuşları ateşe verdi.
Şeriatçı terör örgütü İBDA-C’nin elebaşı Salih Mirzabeyoğlu bir yıldır duruşmaya götürülemiyordu. 26 Ocak’ta yasadışı şeriatçı terör örgütü İBDA-C’nin elebaşı Salih Mirzabeyoğlu kod adıyla bilinen Salih İzzet Erdiş , yaklaşık bir yıl sonra ilk kez hâkim karşısına çıktı.Böylece, bütün bir yıl boyunca konuşulacak olan cezaevleri, gündemdeki yerini aldı.
Liderler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, idama mahkum edilen terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.
Stresli gündem biraz rahatlamışken, 17 Ocak’ta İstanbul Kavacık’ta bir villaya düzenlenen operasyon, dehşet dolu günlerin başlangıcını oluşturdu.
2000 yılı aynı zamanda mali alanda da pekçok yolsuzlukların ortaya çıktığı operasyonlar yılı olarak tarihe damgasını vurdu.
Meclis Cumhuriyet Tarihi’nin en yoğun çalışma dönemini 2000 yılında yaşadı. Pek çok yasaya imza atan meclisin siyasi simalarında da büyük değişiklikler ve gelişmeler oldu. Türk siyasetine damgasını vuran Süleyman Demirel siyasi sahnelerden çekildi ve DGM tarafından alınan bir karala kapatılan Refah partisi’nin genel başkanı Necmettin Erbakan ömür boyu siyasi yasaklı oldu.
Türkiye’nin siyasi tarihini damgasını vuran Süleyman Demirel’in cumhurbaşkanlığına devam etmesi için liderler arasında anlaşma sağlandı. Ancak Anayasadeğişikliği için yapılan 29 Mart’taki ilk oylamada ittifak büyük fire verdi. Süleyman Demirel’in tekrar seçilebilmesini sağlayacak Anayasa değişikliği için yapılan 5 Nisan’daki son oylamada da yeterli çoğunluk sağlanamayınca Türk siyasetinde Demirel dönemi sona erdi.
Liderler 24 Nisan’da Ahmet Necdet Sezer’i yeni Cumhurbaşkanı adayı olarak göstermek için ortak karar vardı. Cumhurbaşkanlığı yetkilerini fazla bulduğunu ifade ettiği konuşmasıyla gündeme darmasını vuran Sezer 5 partinin anlaşmaya varmasının ardından 5 Mayıs’ta Çankaya’nın yeni ev sahibi oldu. Bu tarihten itibaren ilk kez bir hukukçu Çankaya’nın başına geçmiş oldu.
Sezer’in Cumhurbaşkanı olması siyasi alanda yaşanacak pek çok gerginliğinde başlangıcı oldu. Hükümet ve Sezer arasında İrticaya karşı hazırlanan ve irticacı memurların işten çıkartılmasını konu alan kanun Hükmünde Kararname’nin veto edilmesiyle başlayan gerginlikler 35 Bin mahkumu etkiley af çalışmalarında da yaşanacaktı.
Bu arada, Gaziantep’in Nizip ilçesinde bulunan Belkıs (Zeugma) antik kentinin bir bölümünün Birecik Barajı suları altında kalacak olması yurtta ve dünyada geniş yankı uyandırdı. Oluşan kamuoyu sayesinde, çok sayıda mozaik sular altında kalmaktan kurtarıldı ve Fransız L’Express dergisi Zeugmayı “dünyanın yeni yedi harikası” arasında gösterdi. Ancak Birecik Baraj sularının altında kalan Zeugma için yürütülen kurtarma çalışmalarına 30 Ekim’de son verildi.
Çeşitli kereler “son kez” olduğu belirtilmesine karşın yine sokağa çıkma yasağı uygulanarak 22 Ekim’de gerçekleştirilen genel nüfus sayımı, tüm dünyanın kamuoyuna konuoldu. Yapılan bu sayıma Tükiye’nin nüfusu 71 milyon olarak belirlendi.
Kış aylarına giren Türkiye’nin gündemi, bu kez cezaevi ve af tartışmaları ile ısındı. Cumhurbaşkanı Sezer, Yargıtay Genel Kurulu’nda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı için yapılan seçimde 153 oy alan Vural Savaş’ın yerine, ikinci sırada bulunan ve 104 oy alan Sabih Kanadoğlu’nu Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na atadı.
F tipi cezaevlerini protesto amacıyla başlatılan açlık grevleri ve ölüm oruçları Aralık ayının başlarında kritik günlerine ulaştı. “Hayata Dönüş” adıyla düzenlenen operasyonla açlık grevleri ve ölüm oruçları yapılan 20 cezaevine müdahale edildi.
Uzun tartışmalar sonucu “af”, üç parti liderinin mutabakatıyla “şartla tahliye” olarak şekillendi. TBMM’den geçen “Şartla Tahliye Yasası” Çankaya Köşkü’nden döndü. Cumhurbaşkanı Sezer, bayramdan önce tahliyelerin yapılması beklentisini doğuran yasayı, iade etti. Ancak, yasa hükümet tarafından yeniden TBMM gündemine getirildi ve hiç bir değişiklik yapılmadan aynen çıkarıldı.
2000 yılına damgasını vuran bir diğer gelişme ise yürüyüşlerdi. Yapılan maaş zamlarını az bulan memurların caddeleri
doldurmasının ardından iki çevik kuvvet polisinin şehit edilmesinin ardından bu defa polisler gösteri yürüyüşündeydi. Bergamalı köylüler ise siyanürle altın çıkartılmasını engellemek için uzun bir yürüyüş yaptı.
Siyasi arenadaki gelişmeler açısından da yoğun olan 2 bin yılında Fazilet ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin başkanlık seçimleri ve Fazilet Partisi’nin kapatılması gibi konular da gündemde kalan ve hakkında tartışılan başlıklardı.
Türkiye, 2000 yılı içerisinde yurt genelinde tanınan ve sevilen insanları yitirdi. AKUT üyesi İskender Iğdır’ın Ağrı Dağı’nda geçirdiği bir kaza sonucu yaşamını yitirmesini Kemal Sunal, Cenk Koray gibi isimler izledi.
| |
Ekonomide 2000'in önemli olayları
