Bahar yorgunluğu deyip geçmeyin
Bahar geldi, her yer cıvıl cıvıl. Gezip dolaşmak, baharın güzelliğini yaşamak istiyorsunuz ama kendinizi sürekli yorgun ve bitkin hissediyorsunuz. Ancak bütün bunları bahar yorgunluğudur deyip geçiştirmemekte fayda var. |
 |
 |
|
TÜLAY SAĞLAM
NTV-MSNBC
Güncelleme: 17:56 TSİ 21 Nisan 2006 Cuma
İSTANBUL - Akşamları aynı saatte yatmanıza rağmen sabahları her zamankinden daha geç uyanıyor, yataktan kalkmakta zorlanıyor, kas ve eklemlerinizde ağrılar hissediyor, günlük aktivitelerde daha çabuk yoruluyor ve gün içinde enerjinizin çabucak bittiğini hissediyorsanız bahar mevsiminde artan yorgunluk ve ağrılar sizin de kapınızı çalmış olabilir. Ancak bahara bağladığımız bu şikayetlerin nedeni ciddi bir hastalık da olabilir. Böbrek üstü bezinin yetersiz çalışması, şeker hastalığı, tiroid bezindeki fonksiyon bozuklukları, Multipl Skleroz ve fark edilmemiş kanser bu hastalıklardan bir kaçı. Konuyla ilgili sorularımızı Alman Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Zeynep Oşara yönelttik.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
|  | Yorgunluk ve ağrı bahar mevsiminde sık görülen şikayetlerin başında geliyor. Bahar mevsiminde havadaki elektrik yükünün fazlalaşması, alerjiye neden olan ajanlarla birlikte stresin ve vücuttaki oksijen ihtiyacının artması gibi faktörler, aslında var olan yorgunluğun daha çok hissedilmesine neden oluyor. Çünkü bahar mevsiminde oksijen ihtiyacı ile birlikte seratonin hormonunun düzeyi artıyor, kalp atışları hızlanıyor ve daha çok enerji tüketiliyor. Bu enerji ihtiyacının alt yapısı, dengeli ve düzenli beslenme, kaliteli bir uyku, yeterli vitamin ve mineral alımı ve egzersiz ile desteklenmediği zaman yorgunluk insanın hayatını daha çok etkiliyor. Bahar yorgunluğu bir hastalık olarak kabul edilmiyor. Uzmanlar, kronik yorgunluk sendromunun ve bazı hastalıkların bu mevsimde alevlendiğini ve bu hastalıkların bir belirtisinin de yorgunluk olabileceğini belirterek uyarıyor.
BAHAR YORGUNLUĞUNU CİDDİYE ALIN
 | |
Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Bahar yorgunluğu deyip geçmemek lazım. Baharda yorgun olan bir kişi, Acaba ben her zaman mı yorgunum, geçmişte de ben yoruluyor muydum, kış aylarını nasıl geçirdim diye kendisine sormalı. Çünkü bir takım başka hastalıklar baharda alevlenme gösterip yorgunluğa neden olabilir. Bunlardan bir tanesi bahar alerjileri. Baharda alerjik rinit daha fazla görülür. Burundaki tıkanıklık gece uykularını bozar gündüze yansıyan bir yorgunluk hali ortaya çıkar. Kişi konsantre olamaz işini doğru dürüst yapamaz, baş ve kas ağrıları ortaya çıkabilir. Ayrıca alerjiye yol açan bir takım medyatörler vücutta salgılanmaya başlar ve bunlar da bahar aylarında yorgunluğa yol açabilir. Bahar ile alerji ve yorgunluk arasında böyle bir ilişki olabilir. Bahar yorgunluğu bir hastalık değildir ancak kronik yorgunluk sendromu bir hastalıktır. Altı aydan uzun bir süre başka bir hastalık nedeni bulunmadan devam eden yorgunluk haline biz kronik yorgunluk sendromu diyoruz. İşte baharda ortaya çıkan da bu sendromun devamı olabilir. Yani kas, eklem ve baş ağrıları, konsantrasyon güçlüğü, sürekli uykuya eğilim, dinlenememe gibi durumlarla karakterize olan kronik yorgunluk sendromu baharda alevlenme göstermiş olabilir.
YORGUNLUK CİDDİ BİR HASTALIĞIN HABERCİSİ OLABİLİR
Bahar mevsiminde artış gösteren yorgunluğun çok ciddi hastalıkların da belirtisi olabileceğini belirtiyorsunuz. Yorgunluk hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Baharda yoğun bir şekilde hissedilen yorgunluğunun bir nedeni baharla gelen depresyonlardır. Kişi farkında olmadan gelişebilen gizli depresyon da yorgunluğa neden olur. Bununla birlikte yorgunluğa yol açan diğer hastalıklar da bahar da atağa geçebilir. Örneğin böbrek üstü bezinin yetersizliği, adison hastalığı, ciddi bir şeker hastalığı, tiroid bezindeki fonksiyon bozuklukları , hipotiroidi, veya farkına varılmamış bir kanser, sinsi gidişli bir enfeksiyon hastalığı, nörolojik hastalıklar, uyku bozuklukları ortaya çıkan şişmanlık hali, Multipl Skleroz gibi pek çok hastalık yorgunluğa neden olabilir ve bunlar tesadüfen de bahara denk gelebilir. Hatta baharın enerji beklentisini karşılayamayan kişilerde birden bire daha bariz hale gelir. Yani yorgunluk çok önemli bir belirti, şeker hastalığından kalp hastalığına kadar pek çok hastalığın göstergesi olabilir. O yüzden Benim yorgunluğum bahara bağlı deyip geçiştirmemek, altındaki nedeni ortaya çıkarmak lazım. Burada asıl vurgulamak istediğim bu
..
 | |
Baharda yorgunluk hisseden her insanın bu hastalıklar açısından kontrolden geçmesine gerek var mı?
Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Önce kişinin, Acaba ben doğru besleniyor muyum, yeterli sıvı, vitamin,taze sebze ve meyve, karbonhidrat ve proteinle besleniyor muyum diye kendisini sorgulaması gerekir. İkincisi burunda akıntı ve alerji bulunuyor mu buna bakması lazım. Halsizliğe eşlik eden başka yakınmaları var mı, düzenli uyuyor mu, çünkü gün içinde çok çalışıp gece az uyuyan kişilerde de bu sorun ortaya çıkar. Baharda çok dışarı çıkan ve çok gezen insanlar iş yükleriyle birlikte bu gezmelerini artırırlarsa yine yorgunluk ortaya çıkar. Ancak bahar geçtikten bir iki ay sonra kas ağrıları, eklem ağrıları, baş ağrıları, gece iyi uyumaya rağmen bir türlü düzelmeyen gündüz uykuları, hafif ateş yükselmeleri, gibi ek sorunlarla yorgunluk devam ediyorsa mutlaka bir hekime baş vurmak gerekir. Bir kaç basit testle ve basit bir fizik muayene ile ciddi bir şey var mı yok mu bu saptanır.
Bahar mevsiminde mide ile ilgili şikayetler artıyor, mide yanmaları özellikle bahar mevsiminde bir çok insanın ortak sorunu. Mide bağırsak sistemiyle ilgili şikayetlerle yorgunluk arasında bir bağ olduğunu söyleyebilir miyiz? Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Mide bağırsak sistemi hastalıklarının da mevsimsel geçişleri vardır, o yüzden buna da dikkat etmek gerekir. Mide bağırsak sistemindeki sorunlardan biri olan gıda zehirlenmeleri de yorgunluğa neden olabilir. Gıda alerjileri çok ağır semptomlara da yol açmayabilir, hafif karın ağrıları, biraz gaz gibi şikayetler olabilir. Alerjik her şey yorgunluğa yol açtığına göre, bizim fark edemediğimiz gıda alerjileri de baharda arttığı için o da yorgunluk yapabilir.
Toplumun yüzde 2sinde görülen kronik yorgunluk sendromu, altta yatan bir organ bozukluğu saptanmamış olmasına rağmen hastalık olarak kabul ediliyor. Kronik yorgunluk sendromu daha çok büyük şehirlerde yaşayan insanları özellikle de kadınları etkileyen bir hastalık. Kronik yorgunluk sendromu genellikle psikolojik bir nedenle tetikleniyor. Ağır iş yükü, sevilen birinin kaybı, ciddi bir hastalık geçirme gibi nedenler hiç bir nedenle açıklanamayan ancak sürekli devam eden kronik yorgunluk sendromunun ortaya çıkmasında etkili oluyor.  | |
Kronik yorgunluk sendromunun tedavisinde ne gibi yöntemler kullanılıyor?
Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Bunun tedavisi aslında biraz zor. Mutlaka bir profesyonel yardım almak gerekebilir, bir pisikiyatrist desteği, uzun süreli bir psikoterapi, relaksasyon yöntemleri ve egzersizleri gerekebiliyor. Eksik vitamin ve minerallerin yerine konulması ve bir takım ilaçlarla tedavi yapılıyor. Ancak hastaların yüzde elli kadarında iyileşme sağlayabiliyorsunuz, biraz inatçı bir hastalıktır. Altta yatan nedeni bulup onu tedavi etmek lazım yani tetiği çeken stres ve üzüntü kaynağını yok etmek tedavinin başarı oranını etkiliyor.
Güneşli bahar günlerinin keyfini sürmek isteyenlere yorgunlukla mücadelede neler önerirsiniz?
Prof. Dr. ZEYNEP OŞAR: Kronik yorgunluk sendromunda egzersiz programlarının çok büyük yararları var. Yorgunum deyip bir kenarda oturmamak, tam tersine düzenli egzersiz yapmak lazım. Hem bahar yorgunluğunda hem kronik yorgunluk sendromunda bu çok önemli. Eğer kişi, baharda üç ana öğün ve aralarda meyve şeklinde ara öğünler yapıyor, taze sebze ve meyvelerin yeterli tüketip, geceleri iyi uyuyor buna rağmen yorgunluk hissediyorsa mutlaka aerobik yani oksijen tüketiminin arttığı, dışarıda yürüyüş gibi egzersizlere yönelmeli. Haftada en az üç saat kalp hızını yüz yirmiye kadar yükselten bir egzersiz yapmakta fayda var.
Magnezyum, B ve C vitaminleri, folik asit, E vitamini, Potasyum gibi vitamin ve minerallerin takviye edilmesi, düzenli ve dengeli beslenme, kaliteli uyku, alkol ve sigara ve kafeinli içeceklerden uzak durma, alerjik rahatsızlıkları giderme, az az ve sık sık beslenme, günde en az 2.5 litre su tüketme de bahar yorgunluğuyla başa çıkma yöntemleri olarak öneriliyor.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |
|