BAĞDAT - Ancak Sünni temsilciler taleplerinin karşılanmadığı gerekçesiyle metne onay vermedi. Son karar, Ekim ayında yapılması beklenen referandumda Irak halkına bırakılacak. Anayasa taslağında, İslam tek resmi din olarak kabul ediliyor; Arapça ve Kürtçe de resmi dil olarak kabul ediliyor.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
Federalizm ve eski Baasçıların durumu dışında, Irakın birliği, Arap kimliğiyle ilgili hüküm ve İslamın anayasanın tek kaynağı olarak kabul edilmesi de Sünnilerin, taslağı kabul etmemelerini sağlayan etkenler arasında.
Taslağın 5 milyon kopyası birkaç gün içinde, Iraklılara dağıtılacak, reklam ve propaganda çalışmaları da hemen başlayacak. 15 Ekimde Irak halkı taslağı oylamak üzere sandık başına gidecek.
SÜNNİLERDEN EKİME KADAR SÜRE Öte yandan anayasa taslağında istedikleri düzenlemeler yapılmayan Sünniler, taleplerinin yerine getirilmesi için Ekim ayındaki referanduma kadar süre tanıdı. Ülkenin önde gelen Sünni gruplarından Irak İslam Partisi, referanduma kadar anayasa üzerinde uzlaşmaya varılabileceğini duyurdu. Partinin sözcüsü Tarık El Haşimi, itiraz ettikleri noktalarda değişiklik yapılması halinde anayasaya destek verebileceklerini, bunun için referanduma kadar süre olduğunu söyledi.
Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da, Sünnilerin federalizm konusundaki kaygılarını paylaşıyor. Musa, Irakın bir Arap ülkesi olarak tanımlanmamasından rahatsız olduklarını söyledi.
ANAYASADA NELER VAR Irak anayasa taslağı metni, ülkede federal sistem öngörüyor, Baasçılığı yasaklıyor, İslamı tek resmi din, Arapça ve Kürtçeyi de resmi dil olarak kabul ediyor.
1inci maddede, Irak Cumhuriyetinin yönetim sisteminin demokratik, federal, temsili cumhuriyet olduğu belirtiliyor. 2inci madde ise İslamın, devletin resmi dini olduğunu belirtiyor. Bu maddede, İslam, devletin resmi dinidir ve yasamanın temel kaynağıdır. Hiç bir kanun, İslamın tartışılmaz kurallarına aykırı olamaz deniyor. Bu maddede ayrıca, hiç bir kanunun, demokratik ilkelere, bu anayasada belirlenen haklara ve temel özgürlüklere aykırı olamayacağı da belirtiliyor.
90ıncı madde ise Yüksek Federal Mahkemeyi düzenliyor ve ikinci fıkrada, YFM, yargıçlardan ve İslam hukuku uzmanlarından oluşur deniyor. Metnin 3inci maddesinde ise Irakın, çok etnik gruplu, çok dinli, çok mezhepli bir ülke olduğu belirtiliyor ve ülkenin İslami dünyanın bir parçası olduğu kaydedilerek, ülkenin Arap nüfusunun da ayrıca Arap dünyasının parçası olduğu ifade ediliyor.
14üncü maddede, cinsiyeti, dini, dili, ırkı, mezhebi, toplumsal statüsü ne olursa olsun tüm Iraklıların eşit oldukları kaydediliyor.
İKİ RESMİ DİL Metnin 4üncü maddesinde Irakın resmi dillerinin Arapça ve Kürtçe olduğu belirtiliyor. Metinde, Türkmen ve Asuri gibi diğer dillerde eğitim hakkı da Tanınıyor. Bu maddede, Türkmen ve Asuri dillerinin, bu grupların yoğun oldukları yönetsel bölgelerde resmi dil kabul edileceği kaydediliyor, bir bölge veya vilayetin ek bir resmi dil kabul etmesinin, genel referanduma bağlı olduğu belirtiliyor.
122inci maddede de, Türkmen, Asuri gibi diğer etnik grupların yönetsel, siyasal, kültürel ve eğitsel haklarının, bu anayasanın güvencesi altında bulunduğu belirtiliyor.
BAASA YASAK Yedinci maddede, Saddamcı Baasın ve onun sembollerinin, hangi ad altında olursa olsun yasak olduğu ifade ediliyor. Son metinde, önceki taslak metinden farklı olarak Saddamcı Baas Partisi değil, Saddamcı Baas ifadesi kullanılıyor.
Dokuzuncu maddede de ülkenin silahlı kuvvetleri dışında milis güçleri kurmanın yasak olduğu belirtiliyor. FEDERALİZM VE KÜRDİSTAN BÖLGESİ Federal sistemi oluşturan bölgelerin yetkileri, 5inci bölümde düzenleniyor. Bu bölümdeki 113üncü maddede Irak Cumhuriyetinin federal sistemi başkent, bölgeler, ademi merkezi bölgeler ve yerel yönetimlerden oluşur deniyor.
114üncü maddede ise Bu anayasa yürürlüğe girdiğinde, Kürdistan bölgesini, onun federal bölge olarak varolan iktidarını onaylamış olacak deniyor. Sonraki fıkrada ise anayasanın ilgili hükümlerine uygun bir süreç sonucunda diğer federal bölgelerin kurulabileceği ifade ediliyor ve sonrasında bu sürecin temel ilkeleri sıralanıyor.
Metinde, Kerkük bölgesinin tartışmalı bölgeler arasında bulunduğu belirtiliyor. Bu bölgelerdeki durumun 31 Aralık 2007ye kadar, normalleşme ve nüfus sayımı sonucu halkın iradesi öğrenilerek gerekli statüye kavuşturulması öngörülüyor.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |