Irak’ta anayasa taslağının ana hatları
Dünya
Ortadoğu
Irak
AB
ABD
Kıbrıs
ABD'nin Seçimi
Genel
Balkanlar
Dünya basını
G.Asya-Pasifik
O.Asya-Kafkaslar
Güney Amerika
Afrika
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Dünya » Irak
Irak’ta anayasa taslağının ana hatları
Irak’ta anayasa taslağını hazırlamakla görevli komisyonun Şii ve Kürt tkemsilcileri tarafından tamamlanan ve imzalanan metin meclise sunuldu.

NTV-MSNBC VE AJANSLAR
Güncelleme: 11:28 TSI 30 Ağustos 2005 Salı

BAĞDAT - Ancak Sünni temsilciler taleplerinin karşılanmadığı gerekçesiyle metne onay vermedi. Son karar, Ekim ayında yapılması beklenen referandumda Irak halkına bırakılacak. Anayasa taslağında, İslam tek resmi din olarak kabul ediliyor; Arapça ve Kürtçe de resmi dil olarak kabul ediliyor.


Federalizm ve eski Baasçıların durumu dışında, Irak’ın birliği, Arap kimliğiyle ilgili hüküm ve İslam’ın anayasanın tek kaynağı olarak kabul edilmesi de Sünnilerin, taslağı kabul etmemelerini sağlayan etkenler arasında.

Taslağın 5 milyon kopyası birkaç gün içinde, Iraklılar’a dağıtılacak, reklam ve propaganda çalışmaları da hemen başlayacak. 15 Ekim’de Irak halkı taslağı oylamak üzere sandık başına gidecek.

SÜNNİLERDEN EKİM’E KADAR SÜRE
Öte yandan anayasa taslağında istedikleri düzenlemeler yapılmayan Sünniler, taleplerinin yerine getirilmesi için Ekim ayındaki referanduma kadar süre tanıdı. Ülkenin önde gelen Sünni gruplarından Irak İslam Partisi, referanduma kadar anayasa üzerinde uzlaşmaya varılabileceğini duyurdu. Partinin sözcüsü Tarık El Haşimi, itiraz ettikleri noktalarda değişiklik yapılması halinde anayasaya destek verebileceklerini, bunun için referanduma kadar süre olduğunu söyledi.

Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da, Sünnilerin federalizm konusundaki kaygılarını paylaşıyor. Musa, Irak’ın bir Arap ülkesi olarak tanımlanmamasından rahatsız olduklarını söyledi.

ANAYASA’DA NELER VAR
Irak anayasa taslağı metni, ülkede federal sistem öngörüyor, Baasçılığı yasaklıyor, İslamı tek resmi din, Arapça ve Kürtçe’yi de resmi dil olarak kabul ediyor.

1’inci maddede, Irak Cumhuriyeti’nin yönetim sisteminin “demokratik, federal, temsili cumhuriyet” olduğu belirtiliyor. 2’inci madde ise “İslam’ın, devletin resmi dini” olduğunu belirtiyor. Bu maddede, “İslam, devletin resmi dinidir ve yasamanın temel kaynağıdır. Hiç bir kanun, İslam’ın tartışılmaz kurallarına aykırı olamaz” deniyor. Bu maddede ayrıca, “hiç bir kanunun, demokratik ilkelere, bu anayasada belirlenen haklara ve temel özgürlüklere aykırı olamayacağı” da belirtiliyor.

90’ıncı madde ise Yüksek Federal Mahkeme’yi düzenliyor ve ikinci fıkrada, “YFM, yargıçlardan ve İslam hukuku uzmanlarından oluşur” deniyor. Metnin 3’inci maddesinde ise Irak’ın, “çok etnik gruplu, çok dinli, çok mezhepli bir ülke olduğu” belirtiliyor ve ülkenin “İslami dünyanın bir parçası olduğu” kaydedilerek, “ülkenin Arap nüfusunun da ayrıca Arap dünyasının parçası olduğu” ifade ediliyor.

14’üncü maddede, cinsiyeti, dini, dili, ırkı, mezhebi, toplumsal statüsü ne olursa olsun tüm Iraklıların eşit oldukları kaydediliyor.

İKİ RESMİ DİL
Metnin 4’üncü maddesinde Irak’ın resmi dillerinin “Arapça ve Kürtçe olduğu” belirtiliyor. Metinde, Türkmen ve Asuri gibi diğer dillerde eğitim hakkı da Tanınıyor. Bu maddede, Türkmen ve Asuri dillerinin, bu grupların yoğun oldukları yönetsel bölgelerde “resmi dil” kabul edileceği kaydediliyor, “bir bölge veya vilayetin ek bir resmi dil kabul etmesinin, genel referanduma bağlı olduğu” belirtiliyor.

122’inci maddede de, Türkmen, Asuri gibi diğer etnik grupların “yönetsel, siyasal, kültürel ve eğitsel haklarının, bu anayasanın güvencesi altında bulunduğu” belirtiliyor.

BAAS’A YASAK
Yedinci maddede, “Saddamcı Baas”ın ve onun sembollerinin, hangi ad altında olursa olsun yasak olduğu ifade ediliyor. Son metinde, önceki taslak metinden farklı olarak “Saddamcı Baas Partisi” değil, “Saddamcı Baas” ifadesi kullanılıyor.

Dokuzuncu maddede de “ülkenin silahlı kuvvetleri dışında milis güçleri kurmanın yasak olduğu” belirtiliyor.
FEDERALİZM VE “KÜRDİSTAN BÖLGESİ”
Federal sistemi oluşturan bölgelerin yetkileri, 5’inci bölümde düzenleniyor. Bu bölümdeki 113’üncü maddede “Irak Cumhuriyetinin federal sistemi başkent, bölgeler, ademi merkezi bölgeler ve yerel yönetimlerden oluşur” deniyor.

114’üncü maddede ise “Bu anayasa yürürlüğe girdiğinde, Kürdistan bölgesini, onun federal bölge olarak varolan iktidarını onaylamış olacak” deniyor. Sonraki fıkrada ise anayasanın ilgili hükümlerine uygun bir süreç sonucunda diğer federal bölgelerin kurulabileceği ifade ediliyor ve sonrasında bu sürecin temel ilkeleri sıralanıyor.

Metinde, “Kerkük bölgesinin” tartışmalı bölgeler arasında bulunduğu belirtiliyor. Bu bölgelerdeki durumun 31 Aralık 2007’ye kadar, “normalleşme ve nüfus sayımı sonucu halkın iradesi öğrenilerek” gerekli statüye kavuşturulması öngörülüyor.

 

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları