BAĞDAT - Irak Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesud Barzaninin heyetindeki Azad Bervari, taslak anayasa metninde, taleplerinin yüzde 98inin karşılandığını söyledi.
Bervari, Birkaç konu ve buna bağlı küçük detaylar var. Bunları da sonuçlandırıp anayasa konusunu tamamlayacağız dedi. Bervari, anayasa taslağında Kürt haklarının koruma ve güvence altına alındığını söyledi.
TALABANİ: UZLAŞMAK ŞART Irak Devlet Başkanı Celal Talabani ise, yeni Irak anayasasının sadece bir toplum için değil, bütün Irak halkı için olması gerektiğini bildirerek, Sünnilerin anayasaya ilişkin isteklerinin karşılanması gerektiğini söyledi. Talabani, ülkede Şiiler, Sünniler ve Kürtler arasında uzlaşma olmadan ülke istikrarının sağlanamayacağını ifade etti.
ANA HATLARIYLA ANAYASA TASLAĞI Irakta Şii ve Kürt grupların üzerinde anlaştığı, Sünni grupların ise birçok noktada karşı çıktığı yeni Irak anayasasının taslak metninde ülke parlamenter demokrasiyle yönetilen federal bir cumhuriyet olarak tanımlanıyor. ABDden Iraka anayasa uyarısı
 Şiilerle Kürtlerin, Sünnilerin rızası olmadan üzerinde anlaştığı metin, ana hatlarıyla şöyle;
Federal Irak devleti, başkent, bölgeler ve vilayetlerden oluşur ifadesinin yer aldığı taslak metinde, Her vilayet, referandumla bölge ve federasyon oluşturabilir deniyor. Sünniler, Şii ve Kürtlerin bu maddeleri kulanarak federal bölgelerin kendi güvenlik güçlerini oluşturmasına olanak tanıyan bir ibare de bulunuyor.
İSLAM YASALARIN ANA KAYNAĞI Devletin dininin İslam olduğu ve İslam dininin yasaların ana kaynağı olduğu belirtiliyor. Buna karşın hiçbir yasanın İslamla da, demokratik standartlar ve temel özgürlüklerle de çelişemeyeceği kaydedilidiyor. Meclisteki sandalyelerin en az 4te biri de kadınlara ayrılıyor.
ARAPÇA VE KÜRTÇE RESMİ DİL Anayasa metninde Irakın resmi dili olarak Arapça ve Kürtçe kabul ediliyor. Eğitimin de bu iki dilde yapılacağı belirtiliyor. Buna karşın Türkmen ve Asuri bölgelerinde Türkmence ve Asuricenin kullanımına izin veriliyor.
PETROL GELİRİ NÜFUSA GÖRE Taslak metinde önemli tartışma noktalarından biri olan petrol gelirlerinin dağılımında nüfus esas alınıyor. Petrol ve doğalgazın Irak halkının malı olduğu belirtilirken, gelirlerin nüfusa göre adil bir şekilde dağıtılacağı kaydediliyor.
Taslak anayasa metni üzerindeki görüş ayrılıklarının kısa bir sürede giderilmesi ve 15 Ekimde halkoyuna sunulması gerekiyor.
TARTIŞMALI KONU: KERKÜK Anayasa taslağında Türkiyeyi de ilgilendiren tartışmalı noktalardan birisi de Kerkük. Kerkükün statüsü, kalıcı anayasanın onaylanması ve Saddam Hüseyin döneminde göçe zorlanıp malları ellerinden alınanların sorunlarının halledilmesinin ardından 2007 sonunda düzenlenecek bir referandumla belirlenecek. Irakta anayasa bilmecesi
 Ancak Kürtler, bölgedeki mülk sorunları çözümlenmeden, kentin nüfusunu kendi lehlerine çevirmek üzere bir süreden beri Kerküke akın ediyor. Türkmenler de, kentte Kürt nüfusun hızla arttığına dikkat çekerek, gelecekte gerilimler yaşanabileceği uyarısı yapıyor. Çünkü 2007 sonunda düzenlenecek bir referandumda nüfus bakımından Kürtlerin fazla olması, Kerkükün merkezi hükümete değil, kuzeydeki özerk Kürt oluşuma katılması anlamına geliyor.
Kürdistan Yurtseverler Birliğinin de Kürt ailelere 1500 dolar ödeyerek göçe teşvik ettiği ve istedikleri yerde ev yapmaları için 10 ton çimento verdiği belirtiliyor. ABD kuvvetlerinin de Kerkükte 2 milyar dolar harcayıp, okullar, yollar yaptırdığı ve bölgenin yeni bir çehreye büründüğü ifade ediliyor.
| |