LOS ANGELES - Akademinin filmlere oy verirken kafasından ne geçirdiğini bilemiyoruz; oylama istatistikleri yayınlanmadığından bu konuda kesin bir bilgimiz bulunmuyor. Ancak, ortaya çıkan sonuçlardan Akademinin güncel politik olaylara karşı son derece hassas davrandığını, uluslararası sahnede işlerin karıştığı dönemlerde duygusal, romantik, gerçekle bağı uzak, apolitik filmleri seçtiğini söyleyebiliriz.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
CONTROVERSY? ... WHAT CONTROVERSY?
 | |
Akademinin 6 bin 534 üyesinin 5 bin 808i oy hakkına sahip. Akademiye girenler yaşam boyu üye olduğundan, içerdekilerin ABD ortalamasından daha yaşlı olduğu düşünülüyor. Yaşlı üyelerin etkisiyle, üye profilinin ağırlıklı olarak erkek ve beyaz ırktan olduğu tahmin edilebilir. Doğal olarak ödüller de, gençleşen ve çok kültürlü hâle gelen ABD kamuoyunun eğilimleri arasında uçurum yaratabiliyor. Şimdi uçurum demişken, bu yıl bir uçurum beklenebilir, zira dünya kaynıyor ve ABD toplumu son yıllarda hiç olmadığı kadar, dünya sorunlarıyla meşgul. Bakalım bu yıl Akademi kimi unutacak, kimi güldürecek. Ama önce Akademinin apolitik oylama geçmişine bir göz atalım.
KAYNAYAN KAZAN 1950LER 1950ler Soğuk Savaşın en hareketli zamanlarıydı. McCarthy mahkemeleri, komünizm suçlamaları derken, Hollywood, Soğuk Savaşın kurbanlarından biri olmuştu. Birçok sinemacı Senato tarafından sorgulanmış; aralarında Elia Kazanın da olduğu kimileri meslektaşlarını ispiyonlayarak kendini kurtarmış, 1980de ABD Başkanı olan Ronald Reagan gibileri ise, gönüllü ihbarcılık yapmıştı. Washingtonun Hollywoodun üstüne gittiği bu ortamda da, Akademi sinmiş ve içine kapanmıştı. 1951de A Place in the Sun ve A Streetcar Named Desire gibi yapımlar dururken, ödül An American in Paris gibi hafif bir filme gitmişti. 1952 töreninden de En İyi Film adayı High Noon hüsranla ayrılmıştı. Çünkü, filmin senaristi Carl Foreman komünizm soruşturmaları sırasında Senatoya konuşmayı reddetmişti; yani film mimliydi. Hollywood da buna kayıtsız kalmadı ve filmi ödüllendirmeyerek kelleyi kurtardı. 1952yi, şişirme bir melodram olan, genç Charlton Hestonlı The Greatest Show on Earth kazanırken, High Noon ise daha sonraları, McCarthy döneminin simgesine dönüşüp, bir klasik oldu.
FIRTINALI 1960LAR ABD, 1960ların sonlarında Vietnam, öğrenci hareketleri ve siyahların otoriteye karşı özgürlük ayaklanmalarıyla çalkalanıyordu. Muhafazakar Nixon ABD başkanı seçilmiş, siyahların politik liderlerinden Martin Luther King Jr. ve başkan adayı Robert Kennedy suikaste kurban gitmişlerdi. Tabii, bu kadar çalkantılı bir politik iklimde Akademinin bir adım öne çıkıp da sosyal içerikli yapımları ödüllendirmesi beklenemezdi. Öyle de oldu. 1968 töreninde kurban 2001: A Space Odyssey seçildi. Alman besteci Richard Straussun, Nietzschenin ölümsüz eseri Also Sprach Zarathustradan uyarlanmış film müziği ile, bugün dahi Oscarı hakedecek bir Odyssey güme gitti. Yerine, Oliver Akademi için günü kurtardı.
AMAN DİKKAT! 1990LAR Aradan 20 yıldan fazla geçti... Aynı tas aynı hamam. 1990ların başındayız, komünizm düşüyor, Berlin Duvarı yıkılıyor, koca bir dönem tarihe karışıyor. ABDde ise ırksal çatışmalar artıyordu. O yıllar Central Park Jogger, Public Enemy ve Spike Leenin Do the Right Thing gibi güçlü yapımları piyasaya çıkmıştı. Akademi yine kabuğuna çekildi. 1990ların başındaki ırksal gerilimi, yaşlı beyaz teyze ile siyah şoförü arasındaki gelişmeleri konu alan bir film ancak zımparalayabilirdi; zaten Akademi de onu seçti. Görüntü yönetmenliği numaraları ile özdeşleşen, Do the Right Thing veya Glory gibileri ödül törenini evinden izlerken, Driving Miss Daisy Oscarı kaptı.
DEAD POETS YERİNE DAISYE ... Oscar Ödüllerinde En İyi Yönetmen ile En İyi Film genellikle örtüşür; doğal olarak. Ama, 1932den o güne dek hiç olmamış bir ilk gerçekleşti. Daisy ödülü alırken, yönetmeni Bruce Beresford aday bile gösterilmemişti. Filmi en iyi seçilen yönetmenin, kendi kenarda! Peki Daisynin rakiplerini hatırlayalım: Born on the 4th of July, Dead Poets Society, Field of Dreams. Hepsi politik duruşa sahip yapımlar. Belli ki, Akademi üyelerinin Daisyden başka bir seçim şansı da zaten yokmuş!!! Kimilerine göre, Daisy o yıl Oscarı sadece yüzde 22lik bir oranla kazandı. Düşünün bir film Oscarı alıyor, hem de yüzde 25ten az oyla. Mümkün, ama inandırıcı değil.
ORTA YOLUN EN ORTASI Tabii, Akademinin politik mesajı olan filmlere ödül verdiği de oluyor. Ama o zaman da ABD halkının hemfikir olduğu konulara yönelmekte. Örneğin, Martin Luther King Jr.ın öldürülmesinden sonra, siyah karaktere bir ödül verilebilirdi; In the Heat of the Night filminin 1967de kazanması gibi... Akademinin, ABD halkının vatansever şahlanmalarını dikkate alarak seçtiği filmleri düşünün. İkinci Dünya Savaşında, 1940-1942 yılları arasında Rebecca, Vadim O Kadar Yeşildi ki ve Mrs. Miniver gibi hep ABDnin müttefiki İngilterede geçen filmlerin en iyi seçilmesi gibi. Yıl 1943; ABD savaşa dahil oluyor; Akademinin politikası da ona göre değişiyor ve Casablanca zaferini ilan ediyor. Yıl 1946; savaş sonrasının ilk ödülü, Avrupadan dönen gazileri konu alan The Best Years of Our Lives filmine gitmişti.
THE AVIATOR ŞANSLI, ÇÜNKÜ... Geldik 2005e. Şimdi de Irak Savaşı vs. derken, ödül yine suya sabuna dokunmayacak bir yapıma gidecek. Bu tabii Sideways, Kinsey ve Million Dollar Baby için kötü haber. Martin Scorsese bu kez The Aviator ile şanslı. Ama izleyiciler olarak biz de şanslıyız. Çünkü Aviator, şimdiye dek suya sabuna dokunmayan filmler arasında hakikaten en iyisi.
http://www.msnbc.msn.com/id/6725814/
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |