Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül de yetkide boşluk bırakmamak, yetkinin daha geniş olması açısından iki kavramı da kullandıklarını bildirdi.
MHP İzmir Milletvekili Erdal Sipahi de Türk askerinin, en riskli ve alarm veren ülkelerin bulunduğu bir coğrafyaya gittiğini kaydetti.
KARA OPERASYONUNA KATILMAYACAK
Konuşmaların ardından, tezkere, yapılan işari oylamada Genel Kurulda kabul edildi.
Tezkereyle, daha önce farklı coğrafyalarda görev yapan Türk askeri, bu kez Aden Körfezi, Somali karasuları ve Arap Denizine gidecek.
Tezkereye göre, bölgede konuşlandırılacak TSK deniz unsurları, Somali toprakları üzerinde, korsan/deniz haydutları ve silahlı soygun yapan kişilere yönelik herhangi bir kara operasyonunda görevlendirilmeyecek.
Korsanlık ve silahlı soygun yaptığından şüphe duyulan tekneleri telsizle sorgulayacak, bayrak devletinin rızası halinde bu gemilere çıkacak, geminin bayraksız olması durumundaysa uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde müdahalede bulunabilecek.
Bölgeye gidecek Türk askeri, ticaret gemilerine refakat ve koruma sağlayacak, korsan/deniz haydutları ve silahlı soygun yapanların saldırısına uğrayan ticaret gemilerine yardım edecek, gerektiğinde bu kişileri yakalayacak, gözaltına alacak, sorgulayacak, delil toplama dahil her türlü adli kolluk işlemlerini yapacak, bu kişilerin kullandığı deniz araçlarına müdahale edecek, durduracak, etkisiz hale getirecek ve el koyacak.
23. KEZ İZİN ALDI
TBMM, Genel Kurulda kabul edilen bu tezkereyle, 1950den bu yana yurtdışına asker göndermek için 23. kez izin aldı.
Meclis, bugüne kadar Türk askerinin yabancı ülkelere gönderilmesi konusunda çeşitli istemlere sahne oldu. TBMM, 1950 yılından sonra ilk kez, Koreye Türk askerinin gönderilmesi için dönemin hükümetine izin verdi. TBMM, 6 Aralık 1950 tarihli birleşiminde, dünya barışını kurmak, korumak ve insanlığın emniyet ve huzurunun sağlanması amacıyla Türk askerinin BM orduları saflarına katılması yönündeki Başbakanlık Tezkeresini kabul etti.
KIBRIS
Meclis, Kıbrısa asker gönderilmesi konusunda çeşitli tarihlerde 3 kez izin verdi. Bu konudaki ilk tezkere, 16 Mart 1964 tarihini taşıyor. 1961 Anayasasının 66. maddesine dayandırılan bu karar, 16 Ağustos 1960 tarihinde, Lefkoşada Türkiye, Yunanistan, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda ile Türkiye arasında imzalanan anlaşmalar uyarınca Kıbrısa Türk Silahlı Kuvvetlerinin gönderilmesine izin verilmesini içeriyordu.
TBMM, 17 Kasım 1967de, Hükümete verilen yetkinin kullanılmasından doğacak inkişaf ve ihtilatlar karşısında; lüzum, hudut, şümulü Hükümetçe takdir ve tayin olunacak şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verdi.
Kıbrıs konusundaki 3. tezkere ise 20 Temmuz 1974 tarihinde kabul edildi. Dış siyasi olayların ortaya çıkardığı ağır şartlar sonunda ve TBMMnin 1964 ve 1967 yıllarında verilen izinlerine dayanarak Kıbrısa yapılan indirme ve çıkarma harekatının ortaya çıkaracağı durum karşısında gerekliliği, sınırı ve miktarı Hükümetçe takdir ve tayin olunacak şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilirken, aynı günkü birleşimde TBMMnin kahraman ve şanlı Türk Silahlı Kuvvetlerine güven, dilek ve takdirleri de iletildi.
KÖRFEZ KRİZİ
Irakın Kuveyti işgaliyle başlayan Körfez Krizi sürecinde de TBMMden 3 tezkere çıktı.
Körfez Krizi sürecinde, ABD ve müttefiklerinin Iraka yönelik askeri harekatı aşamasında Türkiyede çok uluslu bir gücün konuşlandırılması gündeme geldi. Hükümet, Ülkemize bir tecavüz vuku halinde derhal mukabele edilmesi maksadına münhasır olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi veya yabancı silahlı kuvvetler mensuplarının Türkiyede bulunması konularında TBMMden izin istedi. Bu izin, 12 Ağustos 1990 tarihinde hükümete verildi.
Önceleri Çekiç Güç olarak adlandırılan, daha sonra sadece hava gücüyle sınırlı olan Kuzeyden Keşif Harekatı, bu izin kapsamında Türkiyeye konuşlandırıldı. TBMM, yine aynı kapsamda 5 Eylül 1990 ve 17 Ocak 1991 tarihlerinde BM Güvenlik Konseyi kararını desteklemek ve Türkiyenin muhtemel tehlikelere karşı güvenliğinin idame ettirilmesini sağlamak, kriz süresince ve sonrasında olabilecek gelişmeler ışığında Türkiyenin çıkarlarını korumak amacıyla Türk askerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiyede bulunmasına izin verdi.
BOSNA-HERSEKTEN AFGANİSTANA
Türk askeri, Körfez Krizi sonrasında dünyanın farklı köşelerindeki savaş ortamlarında görev aldı. Bu amaçla TBMMden alınan izin sonrasında Türk askeri Bosna-Hersekten Afganistana kadar geniş bir coğrafyada görev yaptı.
Hükümetler, 8 Aralık 1992de iki ayrı tezkereyle Somali ve Bosna-Herseke, 20 Şubat 1997de İsrail-Filistin çatışmalarının yaşandığı El Halile, 10 Nisan 1997 ve 23 Temmuz 1998de Arnavutluka, 8 Ekim 1998de Kosovaya, 10 Ekim 2001de Afganistana asker göndermek için TBMMden izin aldı.
YENİDEN IRAK VE 1 MART TEZKERESİ...
ABDnin Iraka yönelik operasyonuyla ilgili olarak 4 Başbakanlık Tezkeresi, 2003te TBMMye sunulurken, bunlardan Türk askerinin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı ülke askerlerinin Türkiyeye gelmesini içeren tezkere, yoğun tartışmaların ardından 1 Martta kapalı oturumda görüşüldü.
Irak Savaşı nedeniyle TSKnın yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiyede bulunması için Hükümete yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda 1 Mart 2003te salt çoğunluğa ulaşılmaması nedeniyle kabul edilmedi. Bu oylamaya 533 milletvekili katılmış, 264 kabul, 250 ret, 19 çekimser oy kullanılmıştı.
Türkiyedeki askeri üs ve tesisler ile limanlarda gerekli yenileştirme, geliştirme, inşaat ve tevsi çalışmaları ile altyapı faaliyetlerinde bulunmak amacıyla ABDli teknik ve askeri personelin 3 ay süreyle Türkiyede bulunmasına izin verilmesine ilişkin karar, 6 Şubat 2003 tarihinde TBMMden çıktı.
TBMM, 20 Mart 2003te, TSKnın Kuzey Iraka gönderilmesine; bu kuvvetlerin belirlenecek esaslar çerçevesinde kullanılmasına ve muhtemel bir askeri harekat kapsamında yabancı silahlı kuvvetlere mensup hava unsurlarının Türk hava sahasını kullanmalarına 6 ay süreyle izin verdi.
Irak ile ilgili 2003teki diğer tezkere ise 7 Ekim tarihli oldu. Başbakanlık Tezkeresiyle, Hükümete, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, güvenlik ve istikrara katkı yapmak amacıyla Iraka gönderilmesi, bu kuvvetlerin görev ye kullanılmasına ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılması için 1 yıl süreyle izin verdi.
KONGO VE LÜBNANA ASKER GÖNDERİLMESİ
Kongodaki seçimlerde güvenliği sağlayacak uluslararası güce, Türkiyenin asker göndermesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, 27 Haziran 2006da TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
TBMMden, Lübnana asker gönderilmesine ilişkin karar, 5 Eylül 2006 tarihinde çıktı.
29 Mayıs 2007 tarihli, Lübnanda BM Geçici Görev Gücü (UNIFIL) kapsamındaki Türk askerlerinin görev süresinin 1 yıl daha uzatılmasını öngören Başbakanlık Tezkeresi ise TBMMde kabul edildi.
Meclisin kabul ettiği son tezkereler ise TSK unsurlarının, Irakın, terör örgütü PKKnın yuvalandığı kuzey bölgesi ile mücavir alanlara gönderilmesi için Hükümete 1 yıl süreyle izin verilmesini ve bu sürenin 1 yıl daha uzatılmasını öngörüyordu.