SÜNNİLER BU KEZ KATILIYOR
2005te düzenlenen genel seçimlere, güvenlik şartları nedeniyle katılmayan, yerel seçimleri de boykot eden Sünniler, bu kez yarışa katıldı. Sünnilerin seçime katılımıyla, Musul ve Tikrit gibi kentlerde önceki seçimlerde oluşan tablonun değişmesi öngörülüyor.
Iraklı Kürtler önceki seçimlerde olduğu gibi bu seçimlere de ittifak kurarak girdi. Ancak Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı kentlerde yerel seçimlerin ileriki tarihlerde yapılması nedeniyle, ittifakın bu seçimlerden beklentileri sınırlı. Kürtlerin, Musul, Diyala, Tıkrit ve Bağdatta il meclislerine sınırlı sayıda meclis üyesi göndermesi bekleniyor.
TÜRKMEN OYLARI Şİİ PARTİLERE
Önceki seçimlerde birlikte hareket edemeyen Türkmenler, yerel seçimler öncesinde yine dağınık bir görüntü sergiliyorlar. Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı, Musul, Tıkrit, Diyala, Bağdat gibi bölgelerde ağırlıklı olarak Şii partileri desteklemesi bekleniyor.
ŞİİLER YİNE FAVORİ
Irakta nüfusun çoğunluğunu oluşturan Şiiler önceki seçimlere ittifak kurarak girmişlerdi. Bu seçimlerde ise Şii gruplar birbirlerine rakip oldular. Seçim öncesinde yapılan son anketlerde, ülke genelinde Irakın Şii Başbakan Nuri El Malikinin Dava partisi birinci çıktı. Malikinin en büyük rakibi ise Necefli Şii lider El Hekimin partisi olan Irak Yüksek İslam Konseyi. Maliki, merkeziyetçi politikaları desteklerken, El Hekim güneyde bir veya iki Şii federal bölgesinin kurulmasını istiyor ve Maliki karşıtı politikalarda Kürt yönetimine yakın durmaya özen gösteriyor.
Seçimlerin yapıldığı 14 eyalete yakından bakıldığında oluşan tablo şöyle:
Bağdat: Savaşın ardından kent nüfusunun yarısından fazlasını Şiiler oluşturdu. Yine de kentin en az yüzde 35inin Sünnilerden oluştuğu tahmin ediliyor. Bağdatta Şii kökenli Kürtler de var. Feyli Kürtleri olarak adlandırılan bu gruplar, seçimde büyük ölçüde Şii partileri ile hareket ediyor. Bu durumda Bağdatta Şiiler avantajlı.
Selahattin (Tıkrit): Kent merkezi ağırlıkla Sünnilerden oluşuyor. Tıkriti sonradan eyalet yapan Saddam hüseyin, Kerkük ve diğer kentlere bağlı bazı Şii ilçeleri Tıkrite bağlamıştı. Bu yüzden oy dağılımı Şii ve Sünniler arasında eşit.
Diyala (Bakuba): Diyala, Sünni, Şii ve Kürtlerin bir arada yaşadığı bir kent. Sünni ve Şiiler kent merkezinde eşit durumdayken, Hanekin bölgesinde Kürtler de ciddi ağırlık oluşturuyor. Ancak Hanekindeki Kürtlerin büyük bölümü Şii Feyli Kürdü. Bu nedenle Diyalada Şiilerin daha avantajlı olacağı tahmin ediliyor.
Vasit (Kut): Nüfusun yüzde 60ını Şiiler oluşturduğundan Şiiler avantajlı görülüyor.
Maysan (Amara): Kentteki Şiiler nüfusun yüzde 80ini oluşturuyor. Siyasi gözlemciler, yüzde 20lik dilimdeki Sünnilerin Amaradaki Şii baskısı, belirsizlik ve en önemlisi de sonradan Şiilerle problem yaşamamak için Şii partilerini destekleyebileceğini belirtiyor. Bu durumda Amarada Şiilerin ezici bir üstünlüğü söz konusu.
Basra: Şiiler, Irakın denizle buluştuğu tek liman kenti ve ticari merkez olan Basraya kale gözü ile bakıyor. Zira kentin yüzde 80i Şii. Azınlıktaki Sünnilerin, Şii partilerine olmasa da laik siyasi çizgi izleyen Allaviye oy vermesi bekleniyor. Ama Allavinin oy oranının Şiilerin oy oranının çok gerisinde kalacağı belirtiliyor.
Zi Kar (Nasiriye): Kentin yüzde 80i Şii. Sünnilerin Amaradaki gibi Nasiriyede de benzer nedenlerle Şiileri destekleyebileceği belirtiliyor.
Mutanna (Samava): Kent, Şiiler ve Sünniler için önemli çünkü nüfus oranı birbirine çok yakın. Sünniler Samavada etkin olmak istiyor.
Kadisiye (Divaniye): Nüfusun yüzde 60ı Şii, yüzde 40ı Sünni. Sonuçlar yakın bekleniyor..
Babil (Hilla): Nüfusun yüzde 60ı Şii, yüzde 40ı Sünni. Sünniler Bağdata yakın durumdaki Hillada seçimlerde etkin olma gayretinde.
Kerbela: Tarihsel açıdan Şiiler için büyük anlam ifade eden Kerbela, Şiilerin kalesi
Necef: Şiilerin ikinci kalesi. Ruhanî lider Ayetullah Seyit Ali Sistani burada oturuyor.
Anbar (Ramadi): Ramadi, ABDnin Felluce baskını ile hatırlanıyor. Ramadinin yüzde 90ı Sünni. 2005teki Sünni boykotu nedeniyle yüzde 10luk Şii nüfus yerel yönetime hâkim olmuştu ancak Sünniler bu seçimlere katılıyor ve büyük favoriler.
Ninova (Musul): Musul, seçimlerin en renkli geçeceği bölge. Sünniler, Şiiler, Türkmenler, Şii Türkmenler, Kürtler, Yezidiler, Şebekler, Asuriler, Asurkildaniler, Ermeniler gibi birçok etnik kökenin yaşadığı bölgede propagandalar etnik kimlikler üzerinden yapılıyor. Sünni Araplar, nüfusun yüzde 65ini oluşturuyor. Sünni boykotu nedeniyle Musulun yönetimi Kürt ve Şiilerin kontrolüne geçmişti. Sünniler Musulda bu kez kazanmak istiyor. En büyük ilçe Telaferde 400 bine yakın Türkmen yaşıyor ama yüzde 55i Şii. Telafer ve Musul özelinde Şii Türkmenlerin tavrı, Türkmenlerin Irak genelinde ve Musuldaki siyasi yol haritasını bir ölçüde belirleyecek. Kürtler dışındaki halkların desteğini almak istiyen Barzani geçen hafta Musuldaydı. Bununla birlikte Musuldaki tüm Kürtlerin Kürt ittifakını desteklemesi beklenmiyor. Zira Saddam devrinden beri KDP ile sorunlu aşiretler var. Bu nedenle bazı Kürt grupları merkeze yakın partilere oy verebilir. Bunun dışında Kürt ittifakında olmayan İslami Kürt partilerinin de Musulda ciddi seçim çalışmaları var.
Dohuk: Irakta Bahtini, Sorani ve Havramani ile Şii kökenli Feyli Kürtleri yaşıyor. Bahtini Kürtlerinin ağırlıklı olduğu ve KDP yani Barzaninin kalesi durumundaki kent.
Erbil: Erbil, Sorani Kürtleri, Türkmenler ve az bir oranla da Hıristiyanların yaşadığı bir kent. Şu anda Kürt yönetiminin merkezi konumunda.
Süleymaniye: Kentte, Sorani ve Havramani Kürtleri yaşıyor. Kürt nüfusunun ağırlıklı olduğu bir bölge. Talabaninin başkanı olduğu KYBnin kalesi.