e-devlet kapı duvar!

2003 yılında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla başlayan e-devlet projesi kapsamında E-Dönüşüm İcra Kurulu Koordinasyonu’nda kısa, orta ve uzun vadeli yapılan planlar doğrultusunda ortaya çıkarılan e-Devlet Kapısı, toplamda 110 adedi bulan eylem planlarının vatandaşla en çok etkileşim içinde olacak ayağı.

Proje sayesinde vatandaşların devlet daireleri yerine internet ortamında tatil günlerinde ya da gece saatlerinde bile hizmet alabileceğini belirten Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, bilgisayar kullanım oranının yüzde 35’e çıktığı Türkiye’de “e-Devlet Kapısı” ile vatandaşın tek bir kapıdan tüm devlet hizmetlerini alabilmesini amaçladıklarını ifade ediyor.

Yıldırım’ın “Bu git-gel kapısı değil, Bu vatandaşın ayağına geliyor. Bu kapı, vatandaşın elinin altında” sözleriyle ifade ettiği www.turkiye.gov.tr aslında aktif internet kullanıcılarının yabancısı olduğu bir site değil, e-Devlet Kapısı hizmetinden önce Türkiye’nin resmi internet sitesi olma fonksiyonunu gerçekleştiren www.turkiye.gov.tr adresine, bir süredir erişim sağlanamıyor.

40 kişilik bir ekip tarafından hazırlanan e-Devlet Kapısı, yalnızca T.C. kimlik numarası ile kurumlar arası tüm yazışmaların sağlanmasına olanak tanıyacak. 18 Aralık tarihinden itibaren 21 kamu hizmeti sunulacak olan internet sitesi kurumlarla olan iletişimini kriptolu olarak gerçekleştirilecek. Bakan Yıldırım’ın Türkiye’deki en iyi güvenlik sistemine sahip olduğunu belirttiği e-Devlet Kapısı’nın ve site üzerinden hizmet veren kurumların veri tabanları, olumsuz durumlara karşı yedeklenerek pasif olarak da korunacak.

19 milyon Euro maliyetle hazırlanan sistem, başlangıçta 150 bin, 2009 yılı sonu itibariyle de 1 milyon kullanıcıya ulaşmayı hedefliyor. Kullanıcıların PTT şubelerinden alacakları e-Devlet Kapısı şifresi ile birlikte elektronik imza ve mobil elektronik imzalarıyla yararlanabilecekleri servis, vatandaşın memurla cebelleşmesini önleyecek. İlk etapta kullanılabilecek hizmetlerin bazıları ise şu şekilde:
Başbakanlık BİMER’e başvuru ve başvuru sorgulama,
Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nden Araç Yetki Belgesi Sorgulama,
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün uçuş mürettebatı lisans başvuru sorgulama,
TCDD’nin e-bilet uygulaması,
Denizcilik Müsteşarlığının amatör denizci belgesi, kısa mesafe telsiz operatörlüğü başvurusu, yeterlilik belgesi işlemleri,
Türkiye İş Kurumunda iş sorgusu ve başvurusu,
PTT’de kayıtlı gönderi takibi ve PTT şube sorgulama,
Milli Eğitim Bakanlığının diğer kurumlar için hazırladığı sınavlarda yer ve sonuç sorgulama,
İçişleri Bakanlığında evrak durum takibi,
İş-Kur’da işsizlik ödeneği ödeme başvurusu ve meslek kursları sorgulama,
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, kimlik paylaşım sistemi ve adres bilgi sistemi,
Sosyal Sigortalar Kurumundan sigortalı hizmet dökümü,
Maliye Bakanlığından devlet memurları e-bordro sorgulama.

DÜNYADA E-DEVLET UYGULAMALARI
Amerika Birleşik Devletleri:
ABD’de Silikon Vadisi’nin de etkisiyle bilişim dünyasında elde tutulan liderlik, e-devlet uygulamaları alanında da liderliği beraberinde getiriyor. Amerika’nın 1993 yılında başlattığı Access America programı bünyesinde 2001 yılında yayına başlayan www.firstgov.gov adresli portal sayesinde Amerikan vatandaşları kamu hizmetlerini tek portal üzerinden alabiliyor. Portalın ismi, geçtiğimiz yıl içinde www.usa.gov olarak değiştirildi. Portalda federal düzeyin yanısıra eyaletler bazında da pek çok çevrimiçi hizmet veriliyor. Kullanıcılar kendi eyaletlerinde geçerli olan trafik vergileri gibi ödemelerden sürücü lisansı yenilemeye kadar bir çok servisten faydalanabiliyorlar.

ABD’nin e-devlet uygulamaları devletten şirketlere, devletten devlete, devletten vatandaşa ve vatandaştan devlete olmak üzere birçok farklı tarafa hizmet veriyor.

Avrupa:
1999’da Avrupa Konseyi tarafından benimsenen e-Avrupa girişiminin Lizbon’da 2000 yılında toplanan Avrupa Konseyi Zirvesi’nde de desteklenmesiyle birlikte e-devlet modeli geliştirilmeye başlandı. Avrupa’nın dünyadaki en rekabetçi ve dinamik bilgi tabanlı ekonomisi yapma amacıyla ortaya konan hedef sayesinde Avrupa’daki her bireyin, okulun ve şirketin internet’e bağlanabilmesi öngörüldü. 2002’de kabul edilen e-Avrupa Eylem Planı’yla ucuz, güvenli ve hızlı internet, insanlara ve becerilere yatırım, internet kullanımını özendirmek gibi temeller üzerine inşa edilen e-devlet uygulamaları eğitim, sağlık hizmetleri gibi kamu hizmetleriyle birlikte, ticaretin geliştirilmesi ve elektronik iş ortamının sağlanabilmesi amacıyla da geliştirildi. Avrupa Birliğine dahil devletler, e-devlet kapsamında internet üzerinden kamuoyunu bilgilendirme, devlet alımlarında e-ticareti hızlandırma, tamamen elektronik hizmet gibi alt başlıklarda hizmetlerin gelişimini sürdürülüyor.

DÜNYADA E-DEVLET SIRALAMASI
Dünya’da e-devlet konusunu araştıran Waseda Üniversitesi E-Devlet Enstitüsü 2008 raporuna göre e-devlet kullanım oranları şu şekilde:
Sıralama / Ülke / Oran
1 ABD 68.3
2 Singapur 67.8
3 Kanada 66.8
4 Kore 63.2
5 Japonya 62.2
6 Hong Kong 61.7
7 Avustralya 59.1
8 Finlandiya 58.6
9 İsveç 56.6
10 Tayvan 56.6
11 İtalya 56.1
12 İngiltere 55.6
13 Norveç 55.1
14 Almanya 55.1
15 Yeni Zelanda 50.5
16 Fransa 50.0
17 Belçika 50.0
18 Malezya 49.4
19 Hollanda 45.4
20 Tayland 44.9
21 İspanya 44.3
22 Endonezya 43.8
23 Çin 43.3
24 Filipinler 42.8
25 Brezilya 42.8
26 Şili 42.3
27 Güney Afrika 42.3
28 Meksika 42.3
29 Hindistan41.8
30 Brunei 39.8
30 Vietnam 39.8
32 Rusya 37.7
33 Peru 36.2
34 Fiji 28.0

Birleşmiş Milletler tarafından yapılan araştırmaya göre ise ülkelerin vatandaşlarının e-devlet uygulamalarına katılım endeksleri ve sıralamaları ise şu şekilde.
Ülke 2008 Endeksi / 2008 sıralaması / 2005 sıralaması / 2008 - 2005 değişimi
1 ABD 1.0000 1 3 2
2 Kore 0.9773 2 4 2
3 Danimarka 0.9318 3 7 4
4 Fransa 0.9318 3 24 21
5 Avustralya 0.8864 5 9 4
6 Yeni Zelanda 0.7955 6 6 0
7 Meksika 0.7500 7 7 0
8 Estonya 0.7273 8 11 3
9 İsveç 0.6591 9 14 5
10 Singapur 0.6364 10 2 -8
11 Kanada 0.6136 11 4 -7
12 Japonya 0.6136 11 21 10
13 Lüksemburg 0.6136 11 61 50
14 Ukrayna 0.5682 14 28 14
15 Ürdün 0.5455 15 90 75
16 Hollanda 0.5227 16 10 -6
17 Norveç 0.5227 16 26 10
18 Vietnam 0.5227 16 63 47
19 Bhutan 0.5000 19 90 71
20 Avusturya 0.4773 20 24 4
21 Çin 0.4773 20 50 30
22 Litvanya 0.4773 20 69 49
23 Arjantin 0.4545 23 36 13
24 Brezilya 0.4545 23 18 -5
25 Kolombiya 0.4318 25 12 -13
26 Mozambik 0.4318 25 30 5
27 Birleşik Krallık 0.4318 25 1 -24
28 Belçika 0.4091 28 17 -11
29 Bolivya 0.4091 28 73 45
30 Lübnan 0.4091 28 69 41
31 İsviçre 0.4091 28 22 -6
32 El Salvador 0.3864 32 57 25
33 Malta 0.3864 32 19 -13
34 Kosta Rica 0.3636 34 90 56
35 İspanya 0.3636 34 73 39
Türkiye’de ilk etapta hedeflenen, 1 milyon kullanıcıya hizmet vermek.