Sanayi üretiminde yedi yıl aradan sonra ilk defa üç ay üst üste küçülme görüldü. Üretim Ağustosta yüzde 4.1, Eylülde yüzde 5.2 ve Ekimde yüzde 8.5 azaldı. Büyümenin üçüncü çeyrekte eksi olması bekleniyor. Dördüncü çeyreğin ilk ayı olan Ekimdeki daralma da son çeyrekteki büyümeye ilişkin kötü bir sinyal olarak algılanıyor.
İMALAT SANAYİİNDE YÜZDE 10.3LÜK DÜŞÜŞ
Ekim ayında üretim madencilik sektöründe yüzde 15.4 artarken, imalat sanayi sektöründe yüzde 10.3, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 1.5 azalma gerçekleşti.
Ekim ayında üretimde en yüksek düşüş oranı yüzde 29.4 ile metal eşya sanayii (makine teçhizat hariç) imalatında gerçekleşti. Onu yüzde 23.8 ile ağaç ve mantar ürünleri (mobilya hariç) ve yüzde 21.8 ile ana metal sanayi izledi.
10 AYDA ÜRETİM ARTIŞI YÜZDE 1.4
Yılın 10 aylık döneminde toplam sanayi üretimi sanayi üretimi yüzde 1.4, madencilik yüzde 7.9, imalat sanayi yüzde 0,7, elektrik, gaz ve su ise yüzde 5,4 artış gösterdi.
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) ekonomisti Başar Yıldırım, sanayi üretimi ile büyüme arasındaki yüksek oranlı korelasyona işaret ederek, Bu düşüş 2008 büyümesini çok negatif etkileyecek. Yerli ve yabancı bütün kuruluşlar zaten 2008 büyüme beklentilerini rezive etmişlerdi. Biz bu rakamlarla tekrar bir revizyon geleceğini düşünüyoruz dedi. Yıldırım, 2008 için öngördükleri 1.8 büyüme rakamlarının 1.2lere kadar düşebileceğini, hatta bunun bile iyimser bir beklenti olduğunu söyledi.
İMALAT SANAYİİNDE KAPASİTE AZALIYOR
Üretime ilişkin bir kötü veri de kapasite kullanımından geldi. İmalat sanayiinde kapasite kullanım oranı Kasım ayında 9.7 puan azalarak yüzde 72.9 düzeyine geriledi. Kapasite kullanım oranı 2003 Şubatından beri en düşük düzeye indi.
Bu azalmada iç pazarda talep yetersizliği yüzde 48.3 ve dış pazarda talep yetersizliği yüzde 27.8 oranında etkili oldu. Ayrıca mali imkansızlıklar yüzde 3.8, yerli mallarda hammadde yetersizliği yüzde 3.3, ithal mallarda hammadde yetersizliği yüzde 2.2, işçilerle ilgili meseleler ise yüzde 1.5 oranında etkili oldu.
Kapasite kullanımının en düşük olduğu sektör, yüzde 45.1 ile büro, muhasebe bilgi işlemleri makine imalatı olarak belirlendi.
İSO: ÖNLEM İÇİN NE BEKLENİYOR?
Sanayi üretimi rakamlarını değerlendiren İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tanıl Küçük, Sanayide, Eylül ve Ağustos aylarındaki düşüşler, üçüncü çeyrek büyümesini riske atmıştı. Şimdi 2008;in dördüncü çeyreğinin de riske girdiğini görmekteyiz. Açıkça SOS sinyalleri veren bir sanayi ve ekonomi karşısında, etkin önlemler almak için daha neyin beklendiğini anlamakta güçlük çekmekteyiz dedi.