|
|
Obamanın zaferi Türkiyeye nasıl yansır?
Ermeni sorunu ve PKKya karşı hamleler Türkiye-ABD ilişkilerinin kaderini belirleyecek. Türkiyenin atacağı adımlar ve yeni başkanın Ankara politikaları üzerine iyimser düşünenler Korkulacak bir şey yok, Türkiye cesur olmalı görüşünü savunuyor.
NTV-MSNBC
Güncelleme: 04:44 TSİ 05 Kasım 2008 Çarşamba
İSTANBUL - Can Dündarın sunduğu Neden? programında ABD başkanlık seçimleri ele alındı. Sosyolog-yazar Can Kozanoğlu ve psikolog-yazar Gündüz Vassaf, eski ABD büyükelçisi Faruk Loğoğlu, AKP Milletvekili Suat Kınıklıoğlu, CHP Milletvekili ve eski Washington Büyükelçisi Şükrü Elekdağ stüdyoda ABDnin başkan adaylarını ve Türkiyeye yansımalarını değerlendirdi. Brookings Enstitüsü Türkiye Uzmanı Ömer Taşpınar, Washigntondan canlı yayına bağlanarak başkan adaylarının Ankarayla ilgili görüşlerini aktardı.
ABD, ABDLİLERE BIRAKILMAYACAK KADAR ÖNEMLİ Psikolog, yazar Gündüz Vassaf Ön seçimlerde Obama için çalışmış bir genç heyecanını şöyle anlattı: O kadar seviyoruz ki Obamayı, o kadar heyecanlandık ki, cuma akşamları partileri iptal edip kampanya yaptık. ABDde muazzam bir heyecan var.
ABD Amerikalılara bırakılmayacak kadar önemli bir ülke. Cumhuriyetçi aday John McCain, Sarah Palini, yani hiç ABD pasaportu almamış ve dünyayı bilmeyen birisini başkan yardımcısı adayı gösterdi. ABDnin en büyük gücü, kim olursa olsun, hangi sınıftan olursa olsun başarabileceğine inanıyor, zengin olabileceğine, sınıf değiştirebileceğine inanıyor. Ve buna inananları da kendi ülkesine çekiyor. Bu aynı zamanda rahatlıkla başka bir ülkeyi zaptetme hakkını kendilerinde görmelerine neden oluyor.
ABD seçimlerini bir tüketici olarak izliyoruz, beyzbol oynamadığımız halde şapkasını takıyoruz, onlar gibi giyinip onlar gibi yiyoruz vs... Obama mı yoksa McCain mi bize göre daha iyi diye soruyoruz ama Türkiye başkan adaylarından ne istiyor, bunu sormuyoruz ve bilmiyoruz.
OBAMANIN İNSANLIK İÇİN SİMGESEL ANLAMI VAR Sosyolog, gazeteci-yazar Can Kozanoğlu Obamanın seçilmesi tüm insanlık açısından simgesel bir anlam taşıyor. 106 yaşında bir siyah kadının tekerlekli sandalyeyle Obama için oy kullanmaya geldiğini gösterdiler televizyonda. Bu kadının yaşadıklarını bir gözümüzün önüne getirelim, bırakın çocukluğunu 60 yaşında bile ırk ayrımı yaşamış bir kadın, 1902 doğumlu... Ve kadının ömrü vefa etmiş, bir siyah başkan adayı için oy kullandı.
Hillary Clinton ve Barack Obama Demokrat Partinin başkanlık adayı için yarışırken bir anket yayınlanmıştı. ABD siyah bir başkan adayına hazır mı? şeklindeki soruya beyazların çoğunluğu evet derken, siyahların çoğunluğu hayır cevabını vermiş. Beyazlar siyah başkan seçilebilir diye düşünüyor, siyahlar buna güvenmiyor, böyle ilginç bir ülke...
ABDde de tıpkı Türkiyede olduğu gibi yıllardır gençlerin apolitik olduğu söyleniyordu ama Obama ile birlikte ön seçimlerde bile katılım rekoru kırıldı. Erken oy kullananların sayısı da bir rekor kırıldı. Obamanın topladığı bağış miktarı da en üst limitte, bağış yapan kişi sayısı da rekor olarak kayıtlara geçti.
Amerikalılar başkan adaylarının TVdeki tartışmalarına çok önem vermiyorlar bana göre. Ekonomiye göre oy veriyorlar genelde. Sempatikliğiyle öne çıkan Barack Obama neden yardımcılığına antipatikliğiyle tanınan Joe Biden gibi bir ismi seçti? Şu yüzden: Biden beyaz, katolik, dış politika konusunda tecrübeli, Demokrat Partinin sağ kanadından... Obama dengeleri gözetti ve Biden gibi tecrübeli birisini yanına aldı.
ABD toplumunun çok muhafazakar olduğunu görüyoruz, genelde cinsellik ve resmi görevdeki insanların yalan söylediğinin ortaya çıkması konusunda... Bill Clintonın oval ofisteki seks skandalı ve ardından bunu inkar ederken yalan söylemesi normalde bir başkanı koltuğundan götürebilirdi ancak Clinton iktidara geldiğinde Dow Jones endeksi 3 binin üzerindeydi, skandal patladığında ise 10 bini geçmişti. Bu ekonomik performans ABDlilerin skandalı kaldırmasını sağladı.
ABD toplumu cehaletten yana diplerdedir diye bilinir. Ancak dünyada en çok bilimsel makale yayınlayan ülke de ABDdir. Bununla birlikte cezaevindeki insan nüfusundan yana, en yüksek oran da onlarda. Oradaki nüsuf 2 milyon 300 bini geçti.
TÜRKİYENİN BİR ADAY TERCİHİ YOK Eski ABD Büyükelçisi Faruk Loğoğlu Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında Türkiyeye bakış açısından fazla bir fark yok. Cumhuriyetçilerle Ankaranın daha iyi geçinmesinin nedeni Cumhuriyetçiler insan hakları konusunda daha az hassastır ve savunma konusuna önem verirler. Türkiye bakımından bir aday tercihi yok.
Ermeni lobisi en uygun fırsatı kollamaya çalışacaktır, 24 Nisan tarihi var önümüzde, yeni başkan 20 Ocakta yemin edecek, bu dönemde Ermeni lobisi yeni başkanın 24 Nisanda yayınlayacağı bildiriye soykırım ifadesini sokmaya çalışabilirler, Türkiyenin bu konuya dikkat etmesi gerekiyor.
Türkiyede insan haklarına ilişkin, Lozandaki azınlık haklarına ilişkin veya Kürt sorunundaki sorunlar çözülmedikçe ABDnin gündeminden de düşmeyecektir.
PKKYA BAKIŞ NET, ERMENİ KONUSU NET DEĞİL AKP milletvekili Suat Kınıklıoğlu Ermeni konusunun ilk altı ayda Kongreye gelme olasılığı düşük. Ancak bizi endişelendiren Obamanın daha entelektüel olan Chicagodan gelmesi, ekibinde soykırım konusunda uzman birkaç ismin bulunması. Obamanın kazanması halinde Ermeni lobisi tabi ki bastıracaktır ancak Obama ve ekibinin böyle bir maceraya atılacağını düşünmüyorum, çünkü Türkiye ile tüm ilişkilerin altüst olmasını göze alamazlar, stratejik ortaklığa zarar vermez.
Ermeni konusunda daha net ve önümüzü göremeyeceğimiz bir tablo var, PKK konusunda ise Obama ve Bidenın seçim bildirgesinde açıkladıkları gibi Türk ve Iraklı liderlerle görüşürek bu sorunun çözülmesini istiyorlar, burada tablo daha net.
Ermeni konusunda psikolojik üstünlük bizde, bunu unutmayalım. Ana hedefimiz Ermeni diasporası değil Erivan olmalı. Obama ile Suriye ve İran konusunda Türkiye aynı çizgide. Bushun ilk iktidara geldiği dönemden bu yana dengeler değişti, bugün Kafkasya ve Ortadoğuda ağırlığını ortaya koymuş ve liderliği benimsenmiş bir Türkiye var. PKK konusunda da Obama yönetimiyle sorun yaşanacağını sanmıyorum.
İLİŞKİLERİN KADERİNİ PKK BELİRLEYECEK CHP milletvekili ve eski Washington Büyükelçisi Şükrü Elekdağ Türk ABD ilişkilerini tayin edecek unsun Amerikanın PKK sorununa nasıl bakacağıdır. ABD, Mart 2003teki tezkereden sonra Türkiyeye karşı bir cezalandırma politikası uyguladı. Tezkerenin geçmemesi üzerine ABD PKKyı listesinden çıkardı ve terör örgütüne can üfledi. 4 yıl boyunca bu durum devam etti. ABD, Irakı işgal eden ülke olarak PKKya karşı son derece önemli sorumlulukları olmasına rağmen kılını kıpırdatmadı. Bütün bu süre zarfında ilişkiler üzerindeki esas olumsuz etken, PKKyı Barzaninin kullanmasına göz yummuştur. Yeni başkan PKKya bakışını değiştirir ve terör örgütüne karşı Türkiyeye operasyon izni verirse ilişkiler değişir. Ermeni konusunda da Türkiyenin yeni başkan seçilmesinden sonra ilk 3-4 ayda çok dikkatli olması gerekiyor.
Türkiye yeni gelecek yönetime ya Türkiye ya Barzani tercihini yaptırmalı. Türkiye bugüne kadar ABDye karşı son derece ezik bir politika izledi, ABDye bazı hususları anlatmalıyız açık bir şekilde. Türkiye-ABD ilişkilerini Irakın kaderini belirleyecektir.
OBAMA TÜRKİYEYİ DAHA İYİ TANIYOR Ömer Taşpınar Brookings Enstitüsü Türkiye uzmanı Obamanın ekibindeki Türkiye uzmanları Bush ve McCainin ekibindeki Türkiye uzmanlarından ülkemizi daha iyi tanıyorlar. Obama ile ilgili hep Ermeni konusu gündeme getiriliyor ancak tabloya daha geniş açıdan bakıp sakin olmalıyız. Çünkü Obamanın Türkiye uzmanları Clintonın uzmanlarıyla aynı neredeyse. Korkulacak bir şey yok, Türkiye kendine güvenmeli. Yapılması gereken Erivanla ilişkileri daha da geliştirmeli, yeni adımlarla ABDdeki Ermeni lobisi marjinalize edilmelidir. Türkiyenin atacağı adımlara bağlı olarak Ermeni soykırım tasarısı gündeme gelmeyecektir. Sınırın açılması ve diğer doğru adımları atmasıyla kozları eline geçirecektir, Türkiye Obama iktidarından korkmasın. Ortadoğu ve AB politikalarında da aynı değerlendirme geçerli, Obama Türkiye için ABde lobi yapacaktır mutlaka.
Türkiye Kuzey Irakta Barzani ile masaya oturarak korkmadığını gösterdi ve bu adım Washingtonda takdir ediliyor. Obama seçilirse Türkiye ve Barzani arasında diyalog kapısını zorlayacaktır. ABD her zaman iki gücün birbiriyle konuşmasını isteyecektir. Çatışmacı olmak yerine Kuzey Irak yönetimiyle PKK, petrol ve bölgesel dengeler konusunda nasıl anlaşmalar yapılabilir, Türkiye bu konulara yönelmeli. Demokrat yönetimle Türkiye ilişkileri daha iyi bir çizgiye geçecektir, Türkiye daha cesur olmalı.

Haberin videosunu izleyin - 1


Haberin videosunu izleyin - 2


Haberin videosunu izleyin - 3


Haberin videosunu izleyin - 4


Haberin videosunu izleyin - 5

| |
|