Filmin gösterimi öncesinde konuşan yönetmen Can Dündar, Atatürkün 10. Yıl Nutkunda çok ilgilerini çeken iki cümle olduğunu belirterek, bu cümlelerin Bu söylediklerimin gerçek olduğu gün senden ve beşeriyetten dileğim şudur; Beni hatırlayınız olduğunu söyledi.
Sonradan o satırların üzerinin 10. Yıl Nutkunda çizili olduğunu gördüklerini belirten Dündar, Ve anılarından öğrendik ki, yakınındakiler böyle bir ifadenin bir veda mesajı olarak algılanacağını söylemişler. Yıl 1933 ve o mesajın kötü bir izlenim bırakacağını söyleyerek kendisini vazgeçirmişler. Bunun üzerine o iki ifadenin üzerini çizmiş. Fakat diğer mektuplarındaki talepleriyle birleştirilince bizim için çok anlamlı göründü. Ölümünün 70. yılını anarken bu filmle, Beni hatırlayınız direktifini, vasiyetini yerine getirmeye çalıştık. Bu film o yönde atılmış bir adımdır. Küçük de olsa beni hatırlayınız vasiyetine bir karşılıktır. Umarım beğenirsiniz diye konuştu.
ONA MUSTAFA DİYEBİLMEK...
Can Dündar, film gösterimi sonrasında ise şunları söyledi:
Burada nasıl bir sorumluluk altına girdiğimizi biraz daha hissettim. Bir yerde Atatürk size bakıyor gibi hissediyorsunuz. Onu tanımış insanlar var. O insanların nefeslerinden ya da gözlerinden ne hissettiklerini anlamaya çalışıyorsunuz. Bizim için hakikaten özel bir geceydi. Eminim ki herkesin sinirlendiği, üzüldüğü, eğlendiği ve beğendiği bölümler olmuştur. İşte Atatürkte öyle biriydi. Zaman zaman üzülen, zaman zaman beğenen, zaman zaman da kızan biriydi. Onu böyle tanımak; daha sevecen, daha bizden kılacak diye inanıyorum. Mustafaya olan ihtiyacımız, bir tür dost edinmek, bir tür baba edinmek, bir tür arkadaş edinmek gibi bir ihtiyaç. Ben ona Mustafa diye hitap edebilme durumumuzu, onun için yapılmış birçok heykelden daha samimi buluyorum. İnşallah bunu yapmışızdır. Gerçekten bir yıl boyunca nice uykusuz geceyi benimle paylaşan çok değerli arkadaşlarım oldu. Emek veren herkese bütün ekibim adına teşekkür etmek istiyorum. Ben de bütün ekibe teşekkür ediyorum.
SABANCI: GENÇLİĞE HATIRA OLSUN
Filmin sponsorluğunu üstlenen Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı, Bir kişi olarak, bir insan olarak Mustafa, bu iki faktör beni çok etkiledi. Biz de bu projeye katkıda bulunma şansını elde ettik. Merhum Sakıp Sabancı, yaşarken gerek yurtiçinde gerek de yurtdışında yapımcı ve yönetmenlere Mustafa Kemal Atatürk filmi yaptırmak için çok uğraştı. Bizim katkımıza onun o hayali de ayrıca destek oldu. Türkiyede bu boyutta bir ilk olan belgeselin yurdumuz gençliğine Cumhuriyet Bayramı hatırası olmasını diliyorum diye konuştu.
DİKİNCİLER: SON NEFESİ BİZİM ALIP VERDİĞİMİZ NEFES
Atatürkü seslendiren tiyatro sanatçısı Yetkin Dikinciler, filmin kendisini en mutlu eden tarafının, Atatürkün dokunulmaz tarafından öte Mustafa olarak çocukluktan başlayan insan haliyle beyazperdeye aktarılması olduğunu söyledi.
Dikinciler, film gösterimi sonrasında yaptığı açıklamada ise Can Beyin gecesi, o filmiyle zaten konuştu. Ben sadece Mustafa Kemal Atatürkün son nefesinin verdiği mekanda kendi nefesimde onun nefesine katkıda bulunmaya çalıştım. Onun verdiği son nefestir, bizim hala alıp verdiğimiz nefes dedi.
FİLMİ NASIL DEĞERLENDİRDİLER?
BELGESELİN ZAFERİ
Nebil Özgentürk (Yönetmen): Şoktayım hâlâ, olağanüstü... Sevgili Can Dündarın olağanüstü bir belgeselinin daha izledim. Sesim titriyor hâlâ. Bu belgeselin zaferidir.
BİR KAPI AÇILDI
Mustafa Altıoklar (Yönetmen): Can, Türkiyenin en önemli belgeselcilerinden, özellikle arşiv belgeselcilerinden biridir. Çok değerli, hepimizi heyecanlandıran ve duygusallaştıran bir iş çıkartmış. İki saatlik bir sinema filmi süresi içerisinde Atatürk gibi büyük bir dehanın hayatını anlatmak çok zordu. Can, seçebildiği en özel noktaları seçerek, dramatize ederek önümüze çıkartmış. Dramatizasyonda çok başarılı buldum. Çoktan olması gereken bir şeydi. Can bir ilki yaptı. Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti tarihiyle ilgili anlatılacak çok belgesel var. Bu kapı da böylece açılmış oldu.
YALNIZ DEĞİLDİ
Ülkü Adatepe (Atatürkün manevi kızı): Filmin başını çok beğendim. Çekimler çok güzel, harika. Fakat sonuna doğru çok beğenmedim. Atatürk çok fazla bitkin, yorgun, sürekli pencereden bakan ve çok fazla içki içen bir insan gibi olarak gösterilmiş. Bunu da biraz tuhaf karşıladım. Çünkü öyle değildi. Atatürk hiçbir zaman yalnızlık çekmedi. Ama ders alınacak, Atatürkün gençliğini ve sonra yaptığı inkilapları gösteren çok güzel bir film. Ayrıca tebrik ederim.
SANAT İLE GERÇEĞİN EL ELE VERMESİ
Levent Üzümcü (Oyuncu): Halktan birisi gözüyle değerlendirdiğimde şunu söyleyebilirim ki burada en önemli nokta; sanat ile gerçeğin el ele vermesidir. Gerçeğin üzerini her ne kadar örtmeye çalışsanız, her ne kadar başka türlü tanıtmaya çalışsanız da sanat ve sanatçılar tarafından bunun aksinin asla ispat edilemeyeceğinin, neyin ne olduğunu insanlara anlatabileceğinin en güzel örneği oldu.
AĞLAMAMAK İÇİN KENDİMİ ZOR TUTTUM
Gencay Gürün (Oyuncu): Çok objektif ve tarafsız çekilmiş bir film olması çok hoşumuza gitti. Kendi fikirlerini hiç katmadan, dosdoğru Atatürkün filmini yapmış. Şu anda çok ihtiyacımız olan bir film. Çok heyecanlandım, ağlamamak için kendimi zor tuttum.
KARŞI TAARRUZ
Hüsamettin Cindoruk (Siyasetçi): Bugüne kadar Atatürkün özel hayatıyla ilgili konuların saklandığını biliyorum. Halbuki saklanacak hiçbir tarafı yok. Çok insancıl, duygusal, özel hayatına saygı duyan bir Atatürk ortaya çıkıyor. Atatürkün dehası, kumandanlığı, devlet adamlığı var ama bir de insan Atatürk var. Aşık olabilen, öfkelenebilen bir Atatürk var. İnsan Atatürkü bugüne kadar sakladık. Özel hayatıyla ilgili kararlar verirken ıstırap da çeken, onları pişmanlıklarla süsleyen, ciddi bir devlet adamı. Atatürkün çok romantik ve duygusal bir kişiliği olduğu ortaya çıktı. İnsan Atatürk, kumandan Atatürkten daha önemli bir şekilde ortaya çıktı. Karşı taarruz gibi hissettim. Atatürkü kötüleyenlere, küçümseyenlere, anlatmakta başka konulara kayanlara bir cevap gibi gördüm, çok önemsedim. Atatürkle ilgili çok önemli bir hadisedir.
İYİ BİR ARŞİV ÇALIŞMASI
Yaşar Büyükanıt (Eski Genelkurmay Başkanı): Eldeki imkanlarla iyi bir arşiv çalışması yapılmış. Değerli bir çalışma olarak görüyorum.
GİŞE REKORLARI KIRMALI
Gülben Ergen (Şarkıcı): Ben çok heyecanlı ve duyguluyum. Tüm çocuk ve gençlerin izlemesi gereken çok derin araştırmalar yapılmış, çok etkileyici bir belgesel. İsterim ki çok büyük gişe rekorları kırsın. Kırmazsa laik ve çağdaş bir insan olarak tedirgin olurum. İsterim ki uzun yıllar vizyonda kalsın.
BİR KEZ DAHA HAYRAN OLDUM
Gani Müjde (Yönetmen): Çok etkilendiğim yerler oldu. Bu bir adanmışlık öyküsü, inanılmaz güzel ve etkileyici verilmiş. Etkilenmemek mümkün değil. Atatürkü zaten çok iyi biliyor ve çok seviyoruz ama izledikçe bir kere daha sevdim ve hayran oldum.
GEÇMİŞİ OLMAYANIN GELECEĞİ OLMAZ
Ufuk Uras (ÖDP Genel Başkanı ve Milletvekili): Geçmişi olmayanın geleceği olmuyor. Hakikaten çok önemli dersler içeriyor. Emeği geçenleri bir kere daha kutluyorum.
HER ŞEYİYLE ÇOK GÜZEL
Güneri Civaoğlu (Gazeteci): Bir belgesel beklentisiyle geldim ama belgeseli çok aşan ve içine ruh konulmuş uzun metrajlı bir film olarak gördüm. Olumlu bir önyargım vardı, Canın yaptığı her şey güzel olur diye. Bunu da çok beğendim. Müziği de çok güzel olmuş. Her şeyiyle çok beğendim.
ARTIK ATATÜRKÜ TARTIŞACAĞIZ
Mehmet Ali Birand (Gazeteci): Çok geç kalmış, harika bir proje. Can bunu çok daha önce yapabilirdi, ama bugüne yetiştirebildi. İlk defa Atatürk bir insan olarak karşımıza çıkıyor. Atatürk, çatık kaşlı, her söylediği söz altın ve üstünde tartışılmayacak olarak enpoze edildi. Atatürk aşık olabilen, hata ve yanlış şeyler de yapabilen bir lider olarak ortaya çıktı. Yıllarca önce Cana hep Sen senaryo yaz, film yap. Ne işin var 32. Günde? deyip duruyordum. İlk defa farklı bir Atatürkle karşı karşıya geldik. İlk defa Atatürkü tartışmaya başlayacağız. Can burada öyle noktaları ön plana çıkardı ki, aslında çıkarabileceği daha çok nokta vardı ama bunu daha sonraki filme bıraktı. Bir insan Ben devrim yapacağım kardeşim, hepinizi de ben tayin edeceğim. Hadi yürüyün diyebilme cesaretini göstermiş. Canın yaptığı da çok önemli bir cesaret. Evet tartışılacaktır, bırakın tartışsınlar. Keşke bu 15 sene önce olsaydı da şimdiye kadar Atatürkün herbir yönüyle ilgili 10-20 tane film çevrilmiş olsaydı.
TEKRAR TEKRAR İZLENMELİ, HATIRLANMALI
Tülin Şahin (Model): Geç kalmış bir belgesel. 29 Ekimde çocuklar ve gençler, sabah kalksınlar Cumhuriyet Bayramını kutlasınlar raha sonra ilk iş olarak bu belgeseli izlemeye gitsinler. Tekrar tekrar izlesinler, hatırlamakta fayda var.
CANDAN BİR İŞ
Fadik Sevim Atasoy (Oyuncu): Adı gibi candan bir iş yapmış. İçeriğinin zenginliği, üslubu ve anlatımının samimiyeti ve Yetkinin de müthiş yorumuyla buluşmuş. Sinema tadında bir çalışma olmuş. Canı yürekten Can Dündarı kutluyor, Yetkine de teşekkür ediyorum.