|
|
ABD Seçimleri: Suçla Mücadele
Adaylardan hiçbiri suç hakkında fazla bir şey söylemiyor. Ama söyledikleri, pek çok şeyi açığa çıkartıyor
NTV-MSNBC
Güncelleme: 15:49 TSİ 28 Ekim 2008 Salı
NEW YORK - 1988 yılında demokrat başkan adayı Michael Dukakise, karısına tecavüz edip öldürmüş birisi için idam cezasını destekleyip desteklemeyeceği sorulmuştu. Hayır diye yanıt verdi Dukakis, sakin bir şekilde; idam cezasına her zaman karşı çıktığını bildirdi. Anket oranları hızla düşüverdi ve birkaç hafta sonra yalnızca on eyaleti elinde tutuyordu. Demokratlar bundan bir ders çıkardılar: Suç ve idam cezası hakkında konuşma ama konuşursan da, sert konuş. Bu seçimde de böyle mi olacak?
SUÇ GERİ DÖNDÜ Yakın zamana kadar pek bir şey söylememek mümkündü. Dukakisin yorumlarından üç yıl sonra suç oranları düşmeye başladı. Nüfus artışına rağmen hırsızlık rakamları 1991deki 688 bin oranından 2004 yılında 401 bine düştü. Polis güçlerine, belediye başkanlarına ve başkanlara söyleyecek tek bir şey kalmıştı; o da bunun ne kadar muhteşem bir şey olduğuydu. Büyüyen hapishane nüfusu yüzünden kaygılanan birkaç liberal dışında çoğu insan sorunun çözüldüğüne inanıyordu.
Sonra dehşet verici bir şey oldu. 2004 ile 2006 yılları arasında cinayet oranları yüzde 5, hırsızlık oranları da yüzde 11 artış gösterdi. Bu artış orta ölçekli bazı kentlerdeki korkutucu yükselişlerden kaynaklanıyordu. 2005-2006 yıllarında cinayet oranları Oakland, Californiada yüzde 56 gibi ani bir yükselişe geçti; sonraki yıl Newark - New Jersey, 1990ların başlarında saydıkları kadar çok ceset saydı. Her iki şehirde de dalga yakın zaman içinde geri çekildi ama gönül rahatlığı bir kez hasar görmüştü. Şimdi, ekonomik darboğaz ve hapishanelerden salıverilecek olan eski mahkumlar şeklinde iki ayrı tehdit beliriyor. İstatiksel olarak da, politik olarak da suç geri döndü.
MCCAIN ORTODOKS, OBAMA SESSİZ Kanun ve düzen, John McCainin parti disiplinine uymayan başına buyruk ününün hatalı olduğu alanlardan birisi. Suça ilişkin görüşleri bir cumhuriyetçi için baştan ayağa ortodoks. Çete üyeleri ve tekerrür eden şiddet suçluları için uzun hapis cezalarına olumlu bakıyor. Çocuk tacizcilerinin ölene kadar izlenmelerini istiyor. Louisianada gerçekleştiği üzere çocuklara tecavüz edenlere verilen ölüm cezasını iptal eden hakimlere şiddetle karşı. Her şeyden daha fazla da yasalara saygılı Amerikalıların silah taşımalarını engellemeye çalışanlara karşı çıkıyor.
Barack Obama büyük ölçüde Dukakis sonrası doktrine bağlı. Bu konuda rakibinden çok daha sessiz kaldı ve konuştuğunda da genelde popülist bir yaklaşım sergiliyor. McCain gibi Yargıtayın Louisianadaki idam cezası kararına açık bir şekilde karşı çıktı. Aynı zamanda mahkemenin Washington DCde tabanca yasağını iptal etmesini de övdü.
Bunun gibi keskin konular dışında adaylar birbirlerinden çok farklı. McCain suçu bir hastalık ve ceza yargılama sistemini de çare olarak görüyor. Hükümetin cezaları sertleştirmek ve daha fazla hapishane kurmak suretiyle bu savaşı iyilerden yana ağırlık kazanmasına olanak sağlaması gerektiğini düşünüyor. Obama ise adalet sisteminin kendisinin kusurlu olduğunu düşünüyor. Hapishanelerde çok sayıda siyah olmasından yakınıyor.
SUÇUN NEDENİ, DEĞERLERİN ÇÖZÜLMESİ Obamanın çözümleri de farklı. Tuhaftır ki Obamanın bölünmüş ailelere çıkışması çok daha olası. Siyahlar arasındaki yalnız ebeveynlik salgınını, siyahların yüksek suç işleme oranlarıyla ilişkilendiriyor. 1960ların ideolojisine bağlı bir liberal sosyolog gibi suçu toplumun bir ürünü olarak görüyor. Bir muhafazakar gibi, suçun yükünü eşitsizliğe değil de geleneksel değerlerin çözülmesine yıkıyor.
DAHA ÇOK POLİS Ancak Obama; federal hükümetin sağlayabileceği bir şey olduğunu düşünüyor: Nakit para... Obama, Bill Clintonın, sokaklara 100 bin daha polis memurunu çıkartmayı hedefleyen COPS programına yeniden finansman sağlayacağını söylüyor. Önleme karşı geldiği için rakibini de yerlere vuruyor. Her ne kadar programın suç oranları üzerindeki etkisi tartışılsa da, belediye başkanları ve polis şefleri program konusunda istekliler. Neredeyse tüm büyük ve orta ölçekli Amerikan kentlerinin, demokratların kontrolü altında olmaları nedeniyle çok sayıda eşgüdümlü kampanya bekleyebiliriz.
| |
|