ABD Seçimleri: Değerler
Dünya
Ortadoğu
Irak
AB
ABD
Kıbrıs
ABD'nin Seçimi
Genel
Balkanlar
Dünya basını
G.Asya-Pasifik
O.Asya-Kafkaslar
Güney Amerika
Afrika
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Dünya

ABD Seçimleri: Değerler

Hobiler ve vaizler, silahlar ve ekmek kadar önemli olabilir.


 DİĞER HABERLER


NTV-MSNBC
Güncelleme: 15:49 TSİ 28 Ekim 2008 Salı

NEW YORK - ABD, asla tartışmadan yana konu sıkıntısı çekmiyor. Bush yönetimi yanlış istihbarat temelinde Irak’la savaşa girdi. Ülke, küresel imajı açısından İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ciddi itibar kaybını yaşadı. Bütçe açığı inanılmaz kabardı ve bir yandan da durgunluk kapıda bekliyor. Ancak tüm bu önemli konular bir kenarda dururken, değerler üzerinden yapılan tartışmalar gündeme egemen olabiliyor.
Haberin devamı


EN CİDDİ (!) KONULAR

ABD, demokratların ve cumhuriyetçilerin kongre arefelerinde ne tartışıyordu? Barack Obama’nın, cumhuriyetçilerin başkan yardımcısı adayı Sarah Palin’le ilgili bir soru üzerine ‘domuza ruj sürsen de domuzdur’ şeklinde rasgele yaptığı yorumdan yola çıkarak, onun cinsel ayrımcı olup olmadığını... Ya da cumhuriyetçilerin Obama hakkındaki ‘cemaat örgütçüsü’ ifadelerinin ırkçı bir söylem olup olmadığını...

PALIN’DEN SONRA

John McCain’in Sarah Palin’i yarıştaki yol arkadaşı olarak seçmesi kültür savaşlarını bir kez daha seçimlerin kalbine yerleştirdi. Palin Evanjelik bir Hristiyan. Tecavüz vakalarında bile kürtaja karşı çıkıyor ve yakın geçmişte bu yüzden Down sendromlu bir çocuğa hayat verdi. Eşcinsel evliliklerinin yasaklanmasını destekliyor.

McCain’in Palin’i seçmesi medya tarafından ironik bulunmuştu. Ama bu ironi, politik tabloyu yeniden şekillendiren bir tepki yarattı. Cumhuriyetçiler, Obama’yı züppe, liberal bir elitist olarak sunmayı tasarlayan bir yığın reklamla karşılık verdi.

MCCAIN; ILIMLI MUHAFAZAKAR

Amerikan politikasının bu şekilde bir ‘horoz dövüşüne’ dönüşüşü, ABD’nin yurtdışından iyi dostlarını hayalkırıklığına uğrattı. Her iki başkan adayı da başlarda, geleneksel kültür savaşçılarından farklı görünmüşlerdi. McCain her iki tarafın da kültür ortodoksluğu bekçilerine ayıracak zamanı olmayan, parti politikalarından bağımsız davranabilen bir öncü olarak ün kazanmıştı. 2000 yılında cumhuriyetçi adaylığına teklifini koyarken, Hristiyan muhafazakarlarının en güçlü isimlerinden Pat Robertson ve Jerry Falwell’i ‘hoşgörüsüzlük abideleri’ olmakla suçladı. Önde gelen muhafazakarlar onun adaylığına karşı canla başla mücadele ettiler; kürtaj konusunda fazla esnek, eşcinsel evlilikleri konusunda da düpedüz hatalı olduğu düşündüler. Söz konusu muhafazakarlar eşcinsel evlilikleri yasaklayan anayasal bir değişiklik talep ederken, McCain bu konunun eyalet yönetimlerine bırakılması gerektiğini düşünüyor.

McCain aynı zamanda uzun zamandır kültür savaşlarının yürütülme şekillerinden de son derece rahatsız görünüyor. Kendisi bu tarz şeylerin (eğer tartışılacaksa) meydanlarda bağırılıp çağırılarak dile getirilmesindense, özel olarak tartışılmaları gerektiğine inanan bir Cumhuriyetçi kuşağına mensup. (Gerry Ford ve Bob Dole diğer örnekler...)

ARABULUCU OBAMA

Obama ise doğal bir arabulucu... (Ya da onu eleştirenlere göre kesin tavır almaktan kaçınıyor) Onun yöntemi de farklılıkları keskinleştirmekten ziyade yumuşatmaya yönelik. 2004’te demokratların kongresinde yaptığı, kariyerinde mihent taşı sayılan konuşmasında, bu ülkenin adının ‘Kızıl Eyaletler ve Mavi Eyaletler’ değil, ‘Amerika Birleşik Eyaletleri’ olduğunu ortaya koydu. Obama, demokratların dini konuları ele almayı reddederek ya da evanjelik seçmenlere kur yapmayarak hata yaptıklarını öne sürdü.

MUHAFAZAKARLAR ENDİŞELİ

Aslında koşullar da bir ‘kültürler savaşı’nın tekerrür etmesi için elverişli sayılmaz. Amerikalılar’ın cennet dışında kafalarını meşgul eden pek çok şey var. Ayrıca, kültür savaşının muhafazakar tarafı ciddi bir panik içinde; George W. Bush ile hayalkırıklığına uğramış, hizip kavgalarıyla bölünmüş durumda ve geleceğe dair şüpheliler. 2006’nın dönem ortalarında, Rick Santorum gibi muhafazakar kahramanların Senato’daki yerini kaybetmesi ve muhafazakar oyların düşüşe geçmesiyle büyük yenilgiler yaşadılar.

İKİ ADAY DA UZLAŞMACI OLMAK İSTİYOR

Hem Obama hem de McCain’in kimi duygusal konulardan kaçınmak için iyi nedenleri vardı. Çoğu demokrat gibi Obama da bireysel silahlanmada kısıtlama konusunda kaytardı. Özellikle ülkenin Batısı’ndaki demokrat eğilimli silah sahiplerini küstürmek istemiyor.

McCain, hücre kökü araştırmaları konusunda ölçülü davrandı çünkü partisinin tabanına kıyasla daha liberal bir tutumu var. Her iki aday da eşcinsel evliliklerini tartışmak konusunda gönülsüzdüler çünkü parti aktivistlerine teslim olmanın (demokratların durumunda eşcinsel evliliklerin lehinde tutum alarak, cumhuriyetçilerin durumunda ise anayasal yasak konulmasını savunarak) orta yolcu seçmenleri uzaklaştırabileceğini fark ettiler. Her iki aday da uzlaşmayı uygun gördüler; resmi ortaklıkları desteklemek ve evlilik sorununu eyaletlerdeki seçmenlerin kararına bırakmak gibi yolları seçtiler.

DİRİLTİLEN KÜLTÜR SAVAŞLARI

Ancak Amerika’nın bir kültür savaşından daha kaçınabileceği fikri her zaman naif bir düşünceydi. Richard Nixon’un 1960’ların sonlarında ‘sessiz çoğunluk’ adına standardını yükseltmesinden bu yana kültür savaşları, politikanın demirbaşlarından birisi haline geldi. Bunun altında çok basit bir saik yatıyor: Çoğu Amerikalı, değerler üzerinden bir savaşa girmeye fazlasıyla hevesli. Muhafazakar evanjelikler ve liberal profesyoneller yalnızca hem coğrafi hem de kültürel olarak farklı dünyaların insanları olmakla kalmıyorlar; katı bir şekilde birbirlerinden hoşlanmamaya programlılar. Muhafazakar evanjelikler, liberal profesyonellerin kendilerini aşağıladıklarına inanıyorlar. Liberal profesyoneller ise evanjeliklerin topluma teokrasi dayatmaya yeminli aptallar olduklarını düşünüyorlar.



McCain ve Obama aynı zamanda farklı zamanların ve çok farklı geçmişlerin insanları. McCain eskiye dayanan bir savaşçı geleneğinden geliyor, bir çiftlikte oturuyor ve 1930’larda doğmuş. Obama ise tümüyle farklı bir kuşak yetiştiren 1960’larda hayata gelmiş, Vietnam’ın keskinliğinden paçayı kurtarmış ‘baby boomer’ sonrası kuşağa mensup, melez bir sülaleden gelen ve kariyerini üniversitelerin ve büyük kent politikalarının içinde geçirmiş birisi. Destekleyicilerinde çok farklı duygular çağrıştırıyorlar; McCain’in destekleyicileri ‘önce vatan’ ve ‘cesaret’ten bahsederken Obama’nınkiler ırksal ve küresel bir uzlaşmadan söz ediyor.

KÜLTÜR SAVAŞLARI ALEVLENİYOR

Cumhuriyetçiler kibriti çakmadan önce bile kültür savaşları hiç yoktan alevleniyordu. En çarpıcı patlama Obama’nın uzun süredir papazı olan Jeremiah Wright tarafından ateşlendi: Genç Obama’nın Tanrı’yla diyaloğunda aracı olan, evliliğine nezaret eden, iki kızını vaftiz eden ve çok satan otobiyografisinin başlığı olan ‘Umut Etme Küstahlığı’nı bulan kişiydi Jeremiah Wright. YouTube’da yayınlanan bir videoda Wright, 11 Eylül 2001 tarihine ilişkin olarak, kendi geçmişinde işlediği hataların bedelini ödediğini, bu yüzden esas suçlanması gerekenin ABD olduğunu söylüyor, şiddetle ‘Tanrı Amerika’yı korusun’ yerine ‘Tanrı Amerika’yı lanetlesin’ denilmesi gerektiğini savunuyordu.

İkinci harı alevleyen ise ‘Bittergate’ (Umutsuzluk Skandalı) oldu. Obama, bir grup San Fransisco’lu para babası bağışçıya, bazı işçi sınıfı seçmenlerin kendisine ısınmama nedenlerinin, ekonomik dertlerinden dolayı yaşadıkları umutsuzluk içinde silahlara ve dine sarılmaları olduğunu söyleyerek dert yanıyordu. Obama sıradan seçmenlerle bağlantı kurmakta zorlandığı konusunda kesinlikle haklıydı. Elinde bira şişesi tutarken bile rahatsız bir görüntü sergiliyordu.

OBAMA’NIN EN BÜYÜK ENGELİ

Obama, Philadelphia’da ırklar arası ilişkiler üzerine yaptığı ve geniş çevrelerin övgüsüne mazhar olan konuşmasında Jeremiah Wright’ı azarladı ve nihayetinde onun kilisesinden ayrıldığını açıkladı. Ama hem ‘Bittergate’ hem de Wright olayı Obama’nın seçimdeki en büyük handikapının kültürel yaklaşım olduğunun altını çizdi: En basit haliyle sıradan bir ‘Joe’ya benzemiyor Barack Obama. Tuhaf bir adı, egzotik bir geçmişi var ve Amerikalılar’ın yüzde 12’si onun Müslüman olduğuna inanıyor. Demokrat adayığındaki başlıca rakibi Hillary Clinton, beyaz işçi sınıfına mensup seçmenlerin arasında çarpıcı bir şekilde daha başarılıydı.

KÜLTÜR, CUMHURİYETÇİLERİN SON SİLAHI
Hepsinden daha önemlisi: Cumhuriyetçilerin seçimi bir kültür savaşına dönüştürmekten başka seçenekleri de yok. Neredeyse Amerikalılar’ın yüzde 80’i ülkenin yanlış yolda olduğuna inanıyor. George W. Bush’un onaylanma oranı yüzde 32. Çoğunluk Irak savaşının bir hata olduğuna inanıyor. Lehman Brothers ve Bear Stearns gibi güçlü bankaların çöküşü, emeklilik hakkı gibi bir meselesi olan herkes için kötü haber. Ve demokrat sosyal politikalar cumhuriyetçilerinkinden çok daha popüler; son derece muhafazakar bir grup olan evanjeliklerin yüzde 60’ı sağlık konusunda demokratların politikalarını destekliyor. Eğer seçim mücadelesi kültür dışında başka bir şeyin üzerinden verilecekse, cumhuriyetçiler son derece zor durumdalar.

Aynı zamanda kültür savaşları konusunda, beceriksizce hem liberal profesyonellere hem de mavi yakalı işçilere seslenmek zorunda kalan demokratlardan çok daha iyiler. McCain’in baş strateji uzmanı Steve Schmidt, düşmanlarının gözlerini oymaktan haz alan Karl Rove’nin öğrencisi.

POLİTİKANIN KALBİNDE KÜLTÜR VAR

Kültür savaşlarının Amerikan politikasının kalbinde yer almasının çok daha sağlam bir nedeni de var. Çoğu ülke kürtajın yasal olup olmaması gerektiğine sandıkta karar verir. ABD ise bunu Yargıtay yoluyla yapıyor. Bu yalnızca Amerika’yı, hayat hakkında seçim taraftarı mutlakçılar (ki hamileliğin geç dönemlerinde ya da kısmi doğum kürtajını bile kabul edilebilir buluyorlar) ile yaşam taraftarı mutlakçılar (ki ensest ya da tecavüz durumlarında bile kürtajın yanlış olduğunu düşünüyorlar) olmak üzere ikiye bölmekle kalmıyor, aynı zamanda pek çoğunun başkan seçerken kimi Yargıtay’a aday göstereceğini kollamaları anlamına geliyor.

SONSUZ KÜLTÜR SAVAŞLARI

McCain ve Obama, George W. Bush ve Hillary Clinton gibilerin bölücü politikalarının üstesinden gelebilecek politikacılar olarak bir kez kendilerini sattılar. Üzücü gerçek şu ki, şimdi ABD’yi ‘değerler’ üzerinden her zamankinden daha fazla bölünmüş bırakacak türden klasik bir kültür savaşı veriyorlar.

 

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları