NIXONDAN BERİ EN GÜÇ DURUM
Dış politika, seçmenleri en az ekonomik bunalım kadar ilgilendiriyor. ABDnin yeni başkanı, 1968deki Nixon döneminden beri en güç uluslararası durumu miras alacak. İki iğrenç savaş; Irak ve Afganistan, beşinci ve yedinci yıllarındalar. İranın nükleer silah elde etme isteği, Pakistandaki belirsizlik, huysuz Rusya ile olan gergin ilişkiler, Çinin patlama yapan rekabetçi duruşu, Amerikanın itibarının dünya çapındaki sefil durumu ve küreselleşme karşıtlığı...
FARKLI DÜNYALARIN ÜRÜNLERİ
Obama ve McCain farklı dünyaların ürünleri. Obama, liberal bir akademinin mahsulü ve Chicagoda halkla ilişkiler yöneticisi bir profesyonel. McCain askeri bir hanedanlığın mirasçısı; dedesi ve babası amiraldi... Hayatını şekillendiren deneyim Vietnamda vurulması ve 5,5 yılını Hanoide geçirmesi oldu. Obama başından beri Irak savaşına karşıydı. McCain, Bush başkan olmadan önce de Iraktaki rejim değişikliğini destekliyordu.
Tüm bunların dışında iki aday da önemli ve büyük konularda göz göze gelebiyor, yakın duruşlar sergileyebiliyor. Bunlardan ilki; ikisinin de bir sonraki başkanın, ABDnin küresel imajını düzeltmek için çok çaba sarfetmesi gerektiğini anlamış olması... Bush dönemi bu anlamda felaketti. Amerikan kamuoyunun çoğunluğu, ülkelerinin itibarının George W. Bush döneminde büyük yara aldığının farkında. Bu yalnızca ABDnin dünya çapındaki kültürel ve moral liderliğine ket vurmuyor aynı zamanda iktidarını da zedeliyor. Türk hükümeti, Irak işgalinde; Amerikan askerlerinin operasyon için kendi topraklarından geçişine izin vermedi.
HER ŞEY ANCAK DAHA İYİ OLABİLİR
İyi haber şu ki hangisi seçilirse seçilsin, ABDnin imajının geliştirilmesinde olumlu bir rol oynayacak. Obamanın etnik çeşitliliğe sahip bir geçmişi var ve kendisi bir anlamda ülkesinde, Avrupa kültürünün temsilcisi. McCain ise doğuştan Atlantik kültürüne sahip ve onyıllardır küresel elitle ilişkiliye girmeye gayret ediyor.
Obama ve McCainin zamanlamaları da oldukça şanslı. Irak savaşının diplomatik anıları unutulmaya yüz tutmuş durumda. Almanya ve Fransada, Atlantik taraftarı liderler seçildi. İkinci Bush yönetimi, ilkinin umursamazlığının neden olduğu yıkılmış köprülerin tamiri için çok yoğun çalıştı. Ve son olarak eğer Amerikanın itibarını yükseltme işini üstlenmek gerekiyorsa, buna şimdiki yönetimin ardından başlamaktan daha iyi bir zemin düşünülemez.
OBAMA, AMERİKANIN İMAJINI DEĞİŞTİREBİLİR
Obamanın Amerikanın imajını tersine çevirmede McCainden çok daha avantajlı olduğu ortada. Obamayı görmeye Berlinde 250 bin kişi gelmişti. McCainin biraz daha erken tarihli Avrupa gezisi ise fark edilmedi bile.
ORTAK NOKTALARI
İki adayın Amerikanın imajını düzeltme konusunda açık politikları var. İkisi de küresel ısınma konusunda geçmiş sekiz yıllık yönetimin umursamazlığından farklı olarak göre Amerikanın liderlik yapmasında kararlı. İkisi de işkenceye karşı. İkisi de Guantanamonun kapatılmasından yana.
İSLAMİ MİLİTARİZM MERKEZDE OLACAK
İki adayın da ortak görüşleri paylaştığı ikinci bir alanın da terörle savaş olması beklenirdi. Ancak burada ikisinin anlaşamadığı pek çok konu var. Genel olarak Obamanın, kendisini meydan okuyan bir mücadele adamı olarak tanımlayan McCain kadar ileri gitmediğini söyleyebiliriz. Ancak seçimi kim kazanırsa kazansın dış politikasının merkezine İslami militarizmi koyacağı aşikar.
Buna ek olarak iki adayın da, küçük tartışmaları bile ateşleyecek bazı başka konularda anlaştıklarını söyleyebiliriz. Bunlardan biri silahlı kuvvetlere daha fazla kaynak ayrılması, bir diğeri de dünyadaki nükleer silah stoklarına karşı konulması. McCain kendisini, Ronald Reaganın tüm nükleer silahları kaldırma rüyasını paylaşan bir savaşçı olarak niteliyor.
MCCAIN DAHA ŞAHİN
İki adayın üzeinde anlaştıkları başlıklar olsa da anlaşamadıkları pek çok konu da var. En basitinden McCain, Obamaya göre çok daha şahin... Askeri ya da diplomatik açıdan daha sert yaklaşımlara sıcak bakacağına olacağına kuşku yok.
Açık ki bu en çok Irakla ilgili konularda su yüzüne çıkacak. McCainin Obamaya oranla daha çok askeri çözüm yanlısı olacağı öngörülebilir. İran konusunda da McCainin, askeri tutuma yakın olmadığını düşünmek saflık olur.