ABD Seçimleri: Ticaret ve Piyasa Düzenlemeleri
Dünya
Ortadoğu
Irak
AB
ABD
Kıbrıs
ABD'nin Seçimi
Genel
Balkanlar
Dünya basını
G.Asya-Pasifik
O.Asya-Kafkaslar
Güney Amerika
Afrika
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Dünya

ABD Seçimleri: Ticaret ve Piyasa Düzenlemeleri

Adaylar kredi çıkmazına farklı çözümler öneriyor ve serbet piyasa hakkında birbirlerine taban taban zıt görüşleri var.


 DİĞER HABERLER


NTV-MSNBC
Güncelleme: 15:49 TSİ 28 Ekim 2008 Salı

NEW YORK - Eski güzel zamanlarda ekonomi, seçim kampanyalarının en büyük sınavı olarak görülmezdi. Tıpkı ekonominin kendisi gibi, piyasayı ve ticareti düzenleyen yasalarla ilgili olarak adayların yapması gereken aklarla karaları birbirinden ayırmak olacak. Bu seçimlerde, iki aday da genelde sadece ekonomistlerin ve bankerlerin anladığı konularda sorumluluk almak zorunda kaldılar.
Haberin devamı


TEMEL SORU

İki adayın da düzenleme, devletin aracı rolü ve serbest piyasaya bakışı birbirinden çok farklı. Tüm bu farklılıklar şu temel soruda temelleniyor: Piyasalar ne kadar serbest olmalı? McCain her zaman serbest piyasadan yana olduğu ve son krizde de dizginlenemeyen kapitalizmin aşırılıkları suçlandığı için, bu konuıda Obama avantajlı görünüyor.

Finansal krizin odağında, fiyatların düşmesi ve mal alımlarını finanse eden kredilerin geri döndürülebilme olasılığının azalması yer alıyor. Bu da mali araçların ve kredi mekanizmalarının yıpranması anlamına geliyor. Teoriye göre bu döngünün kırılabilmesi insanların tekrar harcama yapmaları ile kırılabilir. Ancak hasar çok büyük. Kredilerin geri çekilmesi ekonominin daha da güçsüzleşmesine ve malların üretim maliyetinin de altında fiyatlanmasına neden oluyor.

1930’lardaki Büyük Buhran ve 90’lardaki Amerikan, İskandinav ve Japon bankacılık krizleri, hükümetlerin sistemin temizlenmesi için kötü hesapları devralmalarını gerektirmişti. Öyleyse bugün federal hükümet ne yapabilir ve ne yapmalıdır?

HALKIN PARASI NASIL KULLANILACAK ?

Fannie Mae, Freddie Mac ve AIG’nin alınması ve 700 milyar dolarlık mali paket; iki aday da böylesi bir eylemin işlerin çığrından çıkmasını engelleyebileceğini söylüyor... Ama esasen durdukları yerin önemi var; halkın parasının ne kadarının böylesi bir işlem için kullanılacağı, bunu kimin kullanacağı ve sonuçlarından kimlerin yararlanacağı...

İkisi de halkın parasının batan ve krize yol açan şirketlerin kurtarılması için kullanılmaması gerektiğini söylüyor. Ama birçok cumhuriyetçi gibi McCain de bu konuda daha muhalif. Lehman ve AIG’nin kurtarılmasına önce karşı çıktı sonra ise bunu destekledi. 18 Eylül’de zayıf kuruluşların batmasının önlenmesi için ‘mortgage ve mali kurumlara güven sağlanması’ çağrısında bulundu. Daha sonra da mevcut yönetimin planına karşı çıktı.

MCCAIN KURTARMA OPERASYONLARINA MESAFELİ

McCain, kurtarma operasyonuna karşı daha tarafsız görünüyor, kurtarma planı geçici olmalı diyor.

Farklılıklar daha bu yılın başında ortaya çıktı. Obama demokratların, sorun yaşayan hanelerin mortgagelerinin yeniden yapılandırılması için sundukları önerinin arkasında durdu. McCain’in teklifi ise daha küçük ölçekli bir plan oldu. Mart ayında ‘Büyük banka olsun, küçük borçlular olsun, mantıksızca eylemde bulunanların ödüllendirilmesi anlamına gelecek bir plan devletin işi değildir’ dedi. Hemen ardından da Bush yönetimininkine benzer daha büyük planlara karşı pozisyonunu belirledi.

Bu karşıt duruşlar eğer kriz daha da büyürse önemli hale gelecektir. Hükümetin sonraki müdahaleleri daha etkin ve istenenden daha ucuz olabilir. Ama gereksiz müdahaleler ahlaki risklere ve büyük sorumluluklara neden olabiliyor.


OBAMA, KRİZİN SORUMLULARINI GÖSTERDİ
Obama krizle ilgili adresi, McCain’den daha önce ve daha detaylı olarak gösterdi. Krizin oluşmasında arslan payını, vicdansız borç kurumlarına, mortgage kurumlarının lobicilerine, uygunsuz, yanlış kredi derecelendirme kurumlarına ve mali kuruluşlara biçti. Ayrıca krize karşı önlem alınmasında bir yıl öncesinden, daha etkin bir yol izlenmesi için mektuplar yazdı. Eğer seçilirse Wall Street’i daha sıkı düzenleyeceğini açıkladı. Bunu da özellikle merkez bankasından borçlanan kuruluşların sermayelerinin daha sert düzenlenmesi ile yapılacağını söyledi. İlerki krizleri önlemek için ‘mali piyasaları düzenleme komisyonu’ adında bir komisyon oluşturdu.

Senatoda McCain, mali konularda önder rol oynamadı. Başlangıçta müdahaleye karşıttı ama Lehman’ın çöküşünden sonra daha popülist tutumlar takınmaya başladı. Bu kendisi için sıkıntılı bir durumun doğmasına neden oldu.

TİCARET ANLAŞMALARI

Felsefi bir olgu olarak görülse de serbest piyasanın popüleritesi, son zamanlarda yaşanan mali krizlerden büyük yara aldı. Serbest piyasa, seçimlerde sayısı artması beklenen kongredeki demokratlar arasında da popüler değil. Bu da kim seçilirse seçilsin, yeni anlaşmalar yapma konusunda sorunlarla karşı karşıya kalacağını gösteriyor.

McCain’in serbest piyasaya desteği basit ve tutarlı. Obama’nın danışmamları, adaylarının ticaret anlaşamalarının geliştirilmesimine daha eğilimli olduğunu çünkü bu anlaşmaların çalışan hakları, çevrenin korunması ve emeklilikle ilişkilendirimesi gerektiğini düşünüyor. Aynı zamanda Obama sendikaların da desteklenmesini istiyor. Ancak yenilenmiş işçi hareketleri serbest piyasa karşısında güçlenen bir muhalefet anlamına gelebilir ve bu da çok fazla koşul içeren ticaret anlaşmalarının diğer ülkelerce kabul edilmemesine yol açabilir.

NE KADAR KALIN SINIRLAR?

Yeni anlaşmalar imzalanmasa da yeni başkan, çalışanlardan, şirketlerden ve onların kongredeki temsilcilerinden gelen korumacı taleplerin sorumluluğunu üstlenmede can alıcı bir yol oynayacak. Tarım ve etenol sübvansiyonlarına karşı çıkmış olan McCain’in geçmiş bu tür baskılara karşı duracağını gösteriyor. Obama çok nadir olarak partisinden farklı tutum takındı. Şimdiki durumda kampanya danışmanlarından ve senatodan gelecek korumacı taleplerin veto edilip edilmeyeceği sorulduğunda, McCain’in danışmanları ‘Evet’ yanıtını verirken, Obama’nınkiler ‘Eğer Obama bunun ekonomi ve iş hayatı için kötü olacağına inanırsa veto edeceğini’ söylemekle yetindiler.

Geleneksel olarak başkanlar ofise yerleştiklerinde ticaret anlaşmalarından yana tavır alırlar. Bunlar ittifak kurmak için iyi yollardır ve fotoğraf vermek için çok iyi olanaklar sağlarlar.

Sorulması gereken soru şu: Utanmaz bir avukat olan McCain’nin yolundan ilerlemek mi yoksa Obama gibi kuşkucu biriyle ilerlemek mi?.. Serbest piyasa yanlıları için Obama’ya güvenmek biraz da inanç işi.

 

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları