ABD Seçimleri: Ekonomi
Dünya
Ortadoğu
Irak
AB
ABD
Kıbrıs
ABD'nin Seçimi
Genel
Balkanlar
Dünya basını
G.Asya-Pasifik
O.Asya-Kafkaslar
Güney Amerika
Afrika
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Dünya

ABD Seçimleri: Ekonomi

Yeniden bölüşüm mü, yoksa bir başka destek paketi mi ?


 DİĞER HABERLER


NTV-MSNBC
Güncelleme: 15:49 TSİ 28 Ekim 2008 Salı

NEW YORK - Yaşanan durgunluk nedeniyle ekonomi birçok seçmenin öncelik verdiği konu durumuna geldi. Seçmenler yalnızca ekonominin dümenine geçecek adaylardan birini tercih etmekle kalmayacak, bunun ötesinde devletin kendi yaşamlarında oynayacağı rolü de seçmek üzere oy kullanacaklar.
Haberin devamı


EKONOMİDEKİ KONSENSÜS BOZULDU

Cumhuriyetçilerin daha az müdahaleci, serbest piyasacı anlayışları, onyıllardır genel ekonomik havayla uyumluydu. Ancak bu konsensus şu anda tehdit altında görünüyor. Enerji fiyatlarının yükselmesi nedeniyle 2001’de ekonomide yaşanan durağanlaşmadan bu yana ortalama ücretler en düşük seviyede. Sağlık hizmetleri el yakıyor. Gelir dağılımındaki adaletsizlik ise büyüdü. Yaşanan kredi krizi ekonomideki konsensüsün altını oydu, Amerikan mali sisteminde vurucu, ciddi çatlaklar oluşturdu ve hükümetin acil olarak dramatik müdahalelerde bulunmasını zorunlu kıldı.

FELSEFELERİ FARKLI

Her iki aday da farklı ekonomik felsefeleri sunuyor. McCain daha az düzenleme ile ekonomiyi büyütmeyi hedefliyor. Bunun anlamı fazla serbest piyasa modeli demek ve bu, refah ve sermayeden daha az vergi alınmasını öngörüyor. Obama ise, daha fazla devlet kontrolü ile büyümenin getirdiği yararların daha geniş ölçüde paylaşılacağı bir model öneriyor. Bu yönüyle, serbest piyasayı rakibi kadar sıcak kucaklamıyor. Bu yaklaşımındaki bir başka gerekçe de mevcut vergi sisteminin gelir adaletsizliğini artırması.

McCain, 2001’de kazancın çoğunun varlıklı kesimlere gideceği, 2003’te de ülke savaştayken hazineyi boşaltacağı gerekçesiyle Bush’un vergi reformuna karşı çıkmıştı. Kendisini ‘ekonomi konusunda bilmesi gerektiği kadarını bilen biri’ olarak tanımlayan McCain’in, ekonomik gidişat için reçetesi şu: ‘Bu uzun yolda dallanıp budaklanmış bir Wall Street’e değil, mücadele eden bir Main Street’e (Anacaddeye...) ihtiyacımız var.’

McCain’in tersine Obama kampanyası sırasında çevreye yakınlaştı. Şimdi ise Bush’un kar paylarının düşürme ve doğrudan sermayeden alınan vergilere ilişkin politikasını sürdürme eğiliminde.

TEŞVİKLER

İki adayın da kazanmaları halinde ilk karşılaşacağı güçlük ekonomiyi yeniden ayağa kaldırmak olacak. Obama daha işin başında, sosyal altyapının ayağa kaldırılması, mali olarak sıkışmış eyeletlerin rahatlatılması ve her aile için 100 dolarlık vergi indirimi sağlanması için 50 milyar dolarlık bütçe ayrılacağını belirtti. Bu para 5 yıl boyunca petrol şirketlerinin gelirlerinden alınacak vergilerle karşılanacak. McCain ek teşviklerle ilgili olarak başlangıçta çekingendi ama kriz derinleştikçe daha açık fikirli olmaya başaladı.

VERGİ SİSTEMİNDE REVİZYON

İki adayın ekonomi hakkındaki uzun vadeli planlarını vergi sisteminin yeniden yapılandırılması şekillendiriyor. Bu planlar acil olacak çünkü Bush’un 2001 ve 2003 yılındaki vergi kesintileri 2010’un sonu itibariyle sona erecek.

OBAMA’NIN VERGİ POLİTİKASI

Obama’nın vergi planı Bush’un yıllık 250 bin dolardan az kazanan haneler için öngördüğü vergi indirimi çevresinde şekilleniyor. Eğer Obama başkan seçilirse, zengin aileleler şu anda yüzde 33-35 arasında olan vergi oranlarının, Clinton dönemindeki yüzde 36-39.6 düzeyine çıkmasına tanık olacak.

Ayrıca Obama, yıllık 250 bin dolardan fazla kazananlardan sosyal güvenlik payı için alınan vergileri 2 ile 4 puan arasında artırmayı düşünüyor. Ancak bu, 2019’da yürürlüğe girecek daha geniş bir program çevresinde gerçekleşecek. Bunun da ötesinde düşük ve orta gelirli çalışanlar için çeşitli vergi hesapları yaratacak. Yıllık geliri 50 bin doların altında olan yaşlılara vergi muafiyeti getirecek. Politika dışı bir kurum olan ‘Vergi Politikaları Merkezi’ adını taşıyan bir grup, Obaman’nın vergi politikaları ile Amerikalılar’ın yüzde 80’inin daha az, yüzde 10’un da daha fazla vergi ödeyeceğini hesapladı. Muhalifleri Obama’nın planlarının orta sınıfların vergi yükünü artıracağını düşünüyor ama açıkçası bu doğru değilmiş gibi görünüyor.

MCCAIN’NİN VERGİ POLİTİKASI

McCain, Bush’un tüm ücretlerden, sermaye gelirlerinden ve kar paylarından alınan vergilerlerde yapılan indirimleri koruyacak. Ekonomik olarak devlete bağımlı olanlara verilen destek 3 bin 500 dolardan 7 bin dolara yükseltecek. Ayrıca anonim şirketlerden alınan en yüksek vergi oranını yüzde 35’ten yüzde 25’e indirecek. Bunula birlikte beş yıl boyunca şirketlerin son üç ile beş yıllık araç harcamalarını silme olanağı sağlayacak.

ZENGİNLER VE FAKİRLER

Bush’un vergi indirimleri vergi sonrasında zengin ile fakir arasındaki uçurumun daha da artmasına neden oldu. Obama bu açığın kapatılmasına yönelik politikalar uygularken, McCain’in politikaları bunun açılmasını sağlayacak. Vergi Politikaları Merkezi, vergi sonrası gelirlerde, en alttaki beşte birlik dilimin gelirleri yüzde 5.4 artarken en üst yüzde birlik bölümün gelirlerininin yüzde 8 düşeceğini hesapladı.. McCain’nin politikalarında bu oranlar; beşte birlik grup için sadece yüzde 0.1 iken yüzde birlik dilim için artış yüzde 2.2 oranında olacak.

McCain’in vergi planı uzun dönemli ekonomik gelişmeyi sağlamaya yönelik olarak daha iyi kurgulanmış görünüyor. Sermaye kazançlarından, kar paylarından, şirket karlarından ve acil ekipman gereksinimi için sermayeden yapılacak her türlü ödemelerden alınacak düşük vergiler şirketleri daha fazla yatırım yapmaya cesaretlendirebilir. Bu da çalışanların üretkenliğinde ve maaşlarında artış anlamına gelebilir. Obama’nın zenginlerden alınan vergileri artırmayı öngören politikaları ise zenginlerin daha fazla kazanmaya yönelik cesaretlerini kırabilir. Ayrıca onun yaygın vergi oranları, daha az çalışmayı teşvik edebilir, çünkü bu oranlar şirketlerin kazançlarından bir bölümünün doğrudan vergilere gitmesine neden olacaktır.

VERGİ POLİTİKALARININ MALİYETİ

Vergi Politikaları Merkezi, McCain’in vergi planlarının 2018’e kadar ulusal hazineye 758 milyar dolarlık bir delik açacağını açıkladı. McCcain ilk dönemde (2013’e kadar) bütçeyi dengelemeyi vaat ediyor. Ama önerileri çok da güvenilir değil. Hele ki açık 400 milyar dolara, gayrisafi milli hasılanın (GMH) yüzde 3’üne ulaşmışken... Obama’nın da benzer biçimde vergi planlarının bütçeye maliyeti 748 milyar dolar düzeyinde.

BÜTÇE AÇIĞI

McCain de Obama da bütçe açığını, harcamaları kısarak kapatmayı planlıyor. Ama ikisi de bu konuda çok detaylı planlar sunmuyor. McCain bu konuda biraz daha inandırıcı çünkü daha önce tarım ve etanol sübvansiyonlarına karşı çıkmıştı. (Obama ikisine de olumlu oy vermişti.) Ayrıca McCain, askeri harcamalardaki artışı kınamıştı. Yine de bunların da fazla bir anlamı olmayabilir. McCain’i rakibine göre inandırıcı kılan daha iyi bir neden ise, kongreden gelen faturaları veto ederken, Obama’ya oranla çok daha az vicdan azabı duyacak olması. Çünkü önümüzdeki dönemde kongrenin çoğunluğunun demokrat olması bekleniyor.

İKİSİ DE YAN ÇİZİYOR

Genel olarak ikisi de can sıkıcı ekonomik konularda yan çiziyor. Emeklilerin çalışanlara oranı ve sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artış, sağlık ve sosyal güvenlik bütçesini boğuyor. İkisi de bu kabusu nasıl önleyeceklerini açıklayamadılar. McCain çalışanlardan kişisel yatırım hesaplarını, sosyal güvenliğin bir parçası yapmalarını istiyor ama bununla ilgili kapsamlı bir program açıklamış değil. En azından, sağlık masraflarında küçülmeye gidecek bazı fikirleri var. İki aday da çözümün iki tarafın anlaşması ile mümkün olduğu konusunda hemfikirler.

Kampanyalar adayların detaylı planlarını anlattıkları ya da tüm duruşlarını baştan değiştirecek sürprizlerin yapıldığı yerler değildir. Ama Amerika harcamalarında ve vergilerinde zor bir seçimle karş karşıya. Obama ve McCain’in platformları, en azından konuya nasıl yaklaştıklarına dair kılavuz niteliği taşıyor.

 

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları