YAN ÖDÜLLER BU KADAR YERSİZ OLAMAZ
Fırat Yücel, Altyazı Dergisi
Pazar- Bir Ticaret Masalının En İyi Film ödülünü alacağını tahmin etmiştim. Hem absürd hem de kara mizah anlamında başarılı bir yapım. Masalsı hava genelde çok kolay tutturulamıyor. Filmi sürpriz olarak görüyorduk, o yüzden şaşırmadık ama yan ödüllerde çok şaşırdık. Örneğin, Üç Maymunun ses tasarımına yurt dışında da hayran kaldılar. Bunu görmek için uzman olmaya da gerek yok. Açıkcası yan ödüllerin bu kadar yersiz olacağını düşünmüyordum. Benim En İyi Film ödülüyle bir problemim yok. Jürinin kendi sinemasal tercihi içerisinde değerlendirilebilir. Ama yan ödülleri tavır ödülleri, yani belirli filmleri dışlamaya yönelik ödüller olarak görüyorum.
BUNU BİR TÜRKİYE FİLMİ OLARAK SAHİPLENMEK ÖNEMLİ
Yan ödüller iyi olsaydı Pazar - Bir Ticaret Masalının ödülü daha anlamlı olabilirdi. İngiliz bir yönetmenin çektiği filme ödül vermek çok anlamlı. Bunu bir Türkiye filmi olarak sahiplenmek de anlamlı. Ama yan ödüller kötü olunca En İyi Film ödülünün değeri azalıyor.
YAN ÖDÜLLERDE BİR TAVIR OLDUĞU BELLİ
En İyi Görüntü dediğiniz zaman, yarışan filmler arasında dünya çapında çok iyi görüntü çalışmaları olduğunu görüyorsunuz. Hayat Var, Süt, Üç Maymun gibi filmlerde çok iyi görüntü çalışmaları var. Kurgu ödülü de yine aynı şekilde. Mesela Vicdanın kurgusu daha konvansiyonel bir kurgu ama Hayat Varın kurgusu çok deneysel, incelikli bir çalışma. Ses tasarımında da Üç Maymun gibi en ince noktasına kadar tasarlanmış bir film varken gidip de bu dalda ödülü Noktaya vermek de enteresan. Ben Noktayı çok sevdim ama ses tasarımında ödül almasını beklemiyordum. Jürinin tercihi olarak bakılmalı ama yan ödüllerde bir tavır olduğu da açıkça belli.
SANAT SİNEMASINI DIŞLAMAYA ÇALIŞAN BİR CEPHE VAR
Geçen yıl Yumurta büyük ödülü aldığı zaman çoğu kesim tepki gösterdi. Ya da Nuri Bilge Ceylan sinemasına karşı yoğun bir tepki olduğunu görebiliyoruz; dijital sinema yapıyor, çok fotoğraf sineması yapıyor diye anlamsız bir bakış var. Bu tarz sinema, dünyanın her yerinde yapılıyor. Bu bir tarz, bir biçim. Bunu kabullenememe diye bir şey olamaz. Buna saygı duymak gerekiyor. Kaplanoğlunun, Ceylanın yaptığı sinema sinema değildir diyen geri kafalı görüş var ve genel olarak bazı insanlarda da bir tepki oluştu bu tür sinemaya karşı. Sanat sinemasını dışlamaya çalışan bir cephe.
ŞAKA OLSUN DİYE ÖZEL EFEKT ÖDÜLÜ VERİYORUZ
Bu ne kadar bilinçli bilmiyoruz, sadece bir tahmin yapıyoruz ama bu ödüllerde bir şekilde gerçekten de Reha Erdem, Kaplanoğlu ve Ceylanı tümden dışlıyoruz onlara hiç ödül vermiyoruz, şaka olsun diye de özel efekt ödülü veriyoruz gibi tavır söz konusu ve bu da bayağı üzücü bir şey, çünkü sinema farklı renklerle var olan bir şey. Pazar - Bir Ticaret Masalı gibi çok iyi bir kara mizah örneği vardır bir tarafta da Süt, Üç Maymun gibi filmler vardır. Güzel olan da budur.
FESTİVALE ETİKETLEMEMEK LAZIM
Bu bir jüri ödülüdür. O yüzden bunu festivale etiketlememek lazım. Burada jürinin yaklaşımı önemli. Bu seneki jüride alanında uzmanlaşmış, son derce yetkin insanlar var ama yapı olarak, bağlı oldukları ekol olarak birbirine yakın insanlardan oluşuyor. Yani geniş bir yelpazeden bahsedilemez. Bu bakımdan jüri seçiminde daha geniş bir yelpaze göz önünde bulundurulmalıdır. Gelecek yıl bambaşka bir sonuç çıkabilir.
SAYGI DUYMAK LAZIM AMA...
Murat Özer, Radikal Gazetesi, Empire Dergisi
Pazar - Bir Ticaret Masalının En İyi Film ödülünü alacağını düşünmüyordum ama iyi bir film olduğunu söyleyebilirim. Beğendiğim filmlerden biriydi. Jüri sisteminde böyle sonuçlar olması normal. En İyi Film ödülünü Hayat Var ya da Üç Maymunun alması benim için çok daha doğru bir seçim olurdu ama jürideki dokuz kişi daha farklı düşünüyor ki Pazar - Bir Ticaret Masalını seçtiler. Saygı duymak lazım.
ONLARIN DIŞLANMASI, SİNEMANIN DIŞLANMASI DEMEK
Fakat favori gösterilen, sinema sanatını geliştirecek filmler dediğimiz filmlerin; Süt, Hayat Var, Üç Maymun ve Pandoranın Kutusunun hiçbir ödül alamaması asıl sürpriz bence. Alternatif sinema bu yıl biraz dışlanmış gibi gözüküyor. Bu sonuç jürinin o tarz bir sinemayı sevmediğini, sinema sanatının Türkiyedeki gelişiminde rol oynamayacaklarını, daha klasik bir sinema anlayışının hakim olmasını istediklerini gösteriyor.Yani o filmlerin kötü olduğunu gösteren birşey değil sonuçlar. O filmlerin kötü olduğunu kimse iddia edemez zaten. Ceylan, Erdem, Kaplanoğlu ve Ustaoğlunun dışlanması demek sinemanın dışlanması anlamına gelir. Pandoranın Kutusu San Sebastian film Festivalinde En İyi Film, Üç Maymun Cannes Film Festivalinde En İyi Yönetmen ödülü kazanmış filmler. Süt Venedik Film Festivalinin yarışmalı bölümüne seçilmiş bir film...
BAZI ÜYELER DİĞERLERİ ÜZERİNDE BASKI KURAR
Sonuçlara bakıldığında jürinin aynı sinemasal zevke sahip kişileren oluştuğu gibi bir sonuca varılabilir, ama bütün üyelerin aynı yapıda olduğunu da söyleyemeyiz. Genellikle jüride her zaman baskın karakterler olur. Bazı kişiler diğerleri üzerinde baskı kurabilir, ikna edici olabilir. Ben böyle bir şey olduğunu düşünüyorum. Yoksa dokuz üyenin birden alternatif sinemayı dışlayan kişiler olduğunu düşünmüyorum. En azından Sevin Okyayın böyle bir bakışa sahip olmadığını herkes biliyor.
TEKNİK ÖDÜLLERE AÇIKLAMA GETİREMİYORUM
Üç Maymun ya da Hayat Varın ses tasarımı dalında ödülü alamamasına çok şaşırdım. Bu filmlerin ses çalışmaları son derece iyi, Türkiye standartlarının üstünde ve çok yenilikçi. Yani hiçbir açıklama getiremiyorum. Aynı şekilde kurgu ödülü için de aynısını söyleyebiliriz. Zaten benim takıldığım nokta ana dallarda verilen ödüllerde değil. Teknik dallarda böyle sonuçlar çıkınca şaşırıyorsunuz. O zaman haksızlık diyorsunuz. Tamam o filmleri beğenmemiş olabilirsiniz, buna herkes saygı duyar ama teknik alanda Türkiye standartının üstünde olan filmleri görmezden gelemezsiniz. Örneğin Üç Maymunun kurgusu diğer filmlerle karşılaştırıldığında çok üst düzeyde. Bunları reddeder bir tavırda olmak hoş değil. Jüride yönetmenler, görüntü yönetmenleri vardı en azından onlar ses tasarımı, kurgu gibi dallarda daha özenli seçimler yapılmasını sağalayabilirlerdi diye düşünüyorum.
YUMURTANIN YANSIMASI MI?
Oscar ödüllerinde bile İhtiyarlara Yer Yok, Kan Dökülecek gibi daha alternatif filmlerin ödül aldığını görüyoruz. Ama Türkiyede Yumurtanın Altın Portakalda bütün ödülleri almasının üzerine ne kadar gereksiz bir tartışma yaratıldığını gördük. Bu seneki seçimler geçen senenin yansıması demek istemiyorum ama Semih Kaplanoğlu bu sene en az Yumurta kadar başarılı olan Sütle sıfır çekti.
CANNES FALAN ANLAMAYIZ
(Uğur Vardanın Radikal Gazetesindeki yazısından)
Sonuçlar önce törenin yapıldığı Konyaaltı Açıkhava Tiyatrosunda, ardından da kapanış partisinin düzenlendiği Hillside Otelinin sahilinde bol bol tartışıldı. Doğrusu başta sinema yazarları olmak üzere, geceden eli boş dönenlerin yüzündeki en belirgin ifade şaşkınlıktı. Jürinin Nuri Bilge Ceylan, Reha Erdem, Semih Kaplanoğlu ve Yeşim Ustaoğlu gibi isimleri ve onların hafta boyunca Antalyadaki sinema muhabbetlerine damgasını vuran filmlerini es geçmesi, bir tavır olarak algılandı. Neydi bu tavır ya da mesaj? Kardeşim, biz Cannes mannes anlamayız başlıca mesaj olabilir. Ya da Bu ülke insanının anlayacağı türden filmler çekin, öyle sanat manat yapmayın türünden bir mesaj da olabilir. Veyahut geçen yılın galibi Yumurtaya, başta bazı köşe yazarları olmak üzere yıl içinde gösterilen tepkinin tezahürü de olabilir.
Öyle ya da böyle, bu jürinin seçimi böyle oldu. Zaten başkan Tuncel Kurtiz, seçimlerin açıklanmasından önce yaptığı konuşmada kısaca şöyle demişti: Her insan ayrı bir dünyadır ve farklıdır. Ama farklar arasındaki fark benim için fark etmez. Sürçü lisan ettikse affola. Üstelik Türk sinema tarihi için her zaman farklı ve saygın bir figür olan Kurtizin başkanlığındaki jürinin seçimleri sonucunda, gerçekten iyi bir sinemacı kumaşına sahip olan Derviş Zaim ve Ben Hopkins de geceyi mutlu kapadı.
Şimdi bu sonuçlara, geceyi boynu bükük ayrılanların tepkisi ne olacak, merak edilen soru bu. Umarız anlık öfkelere kapılıp seneye yeni yapıtlarını Antalyaya göndermemezlik etmezler. Böyle bir tavır olursa işte o zaman işler kötüye gider. Yoksa hiçbirinin, jürinin seçimlerinden dolayı üsluplarını ya da filmlerinin ilgi alanlarını değiştireceğini kimse düşünmüyor. Neyse, önümüzdeki festivallere bakalım derim...