Amerikan futbol topu biçimindeki gök cismi İspanyanın Sierra Nevada Gözlemevinden Jose-Luis Ortiz ile Eris cüce gezegenini bulan Kaliforniya Teknoloji Üniversitesinde görevli Mike Brown ve ekibi tarafından 2004 Noelinde keşfedilmiş, Brown, keşif tatil dönemine denk gelmesinden dolayı gök cismine Santa adını vermişti.
IAUnun toplantısında buzla kaplı bir kaya kütlesinden oluşan gök cismine Haumea isminin verilmesini, keşfe yardımcı olan Yale Üniversitesinden David Rabinowitz önerdi.
Haumea böylece, Güneş Sisteminde Ceres, Plüton, Eris ve Makemakein yanında 5. cüce gezegen olarak yer aldı.
Erisin keşfinin ardından, Plüton 2006da gezegenlikten cüce gezegen statüsüne indirilmişti.
Plütonla aynı çapa sahip ancak daha ince olan yeni cüce gezegen, Plütonun kütlesinin yüzde 32si civarında.
Bilim adamları, kendi çevresindeki dönüşünü 4 saatte tamamlayan Haumeanın ince ve uzun şeklinin hızlı dönüşünden kaynaklandığını düşünüyor.