Bülent Ersoy’un 12 Eylül’deki hukuk savaşı
Türkiye
Yerel Seçim 2009
Ergenekon Davası
Politika
Dış politika
Genel
Polis - adliye
Yerel
Video
Foto Galeri
Türkiye
Dünya
Ekonomi
Spor
Teknoloji
Sağlık
Kültür Sanat
Yaşam
Hava Yol
Yeşil Ekran
Eğitim
Moda
Otomobil
Doğuş Yayın Grubu
NTV
NTVSPOR.NET
NBA TV
NTV Radyo
Eksen 96.2
NTV Yayınları
NTV Tarih
N. Geographic
 
NTVMSNBC Anasayfa » Türkiye

Bülent Ersoy’un 12 Eylül’deki hukuk savaşı

Ersoy’a 1981’de Evren’in talimatıyla konan sahne yasağı, 7 yıl sonra Özal’ın girişimiyle fiilen kaldırıldı; yasağa kaynak olan yasal düzenleme ise tam 21 yıl sonra, Erdoğan’ın siyasi yasağını da kaldıran AB Uyum Paketi’yle ortadan kaldırıldı.

 DİĞER HABERLER


NTV-MSNBC
Güncelleme: 12:09 TSİ 27 Şubat 2008 Çarşamba

İSTANBUL - 12 Eylül’ün en popüler yasağı, Bülent Ersoy hakkındaydı. 1980 Ağustos’unda İzmir Fuarı’nda sahnedeyken, bir iddiaya göre seyircinin ‘aç, aç’ tezahüratına karşılık vererek, savunmasına göre ise “askısı koptuğu için sahne kazası sonucu” göğüsleri ortaya çıkınca, İzmir Cumhuriyet Savcılığı tarafından soruşturmaya uğradı. Eylül 1980’de Kordon’daki evinde bir hâkime hakaret ettiği gerekçesiyle tutuklanarak Buca Cezaevi’ne gönderildi. Ardından sahne yasağı geldi.
Haberin devamı

Yasak, İçişleri Bakanlığı’nın 19 Mart 1981 tarihli “bar, pavyon gibi içkili yerlerde, kadın kıyafetiyle erkeklerin çalıştırılmasının engellenmesini içeren” genelgesiyle uygulandı. Ersoy, 14 Nisan 1981’de Londra’da ameliyatla cinsiyet değiştirdiği halde, nüfus cüzdanında ‘erkek’ yazdığı için, “kadın kıyafeti giyen erkek” statüsündeydi. İstanbul Valiliği de, Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu’na dayanarak, 13 Haziran 1981’de “kadın kıyafetiyle sahneye çıkan erkek” olduğu gerekçesiyle Ersoy’a “sahne yasağı” koydu.

Yasa şöyleydi: “Polis; genel ahlak ve edep kurallarına aykırı olarak, utanç verici ve toplum düzeni bakımından tasvip edilmeyen tavır ve davranışlarda bulunanlar ile bu nitelikte söz, şarkı, müzik ya da benzeri gösteri yapanları herhangi bir şikayet olmasa bile engeller.” Aynı yasada, “Kız ve kadınların gazino, bar, kafeşantan ve bunlara benzer içki kullanılan yerlerde çalışabilmeleri o yerin mülki idare amirinin iznine bağlıdır” hükmü yer alıyordu.

EMNİYET VE YARGI “ERKEK” DEDİ
Bülent Ersoy, ameliyat olduğunu belirterek kadın kimliğini ispatlamak için hukuk savaşına girdi. Sabah gazetesinde 28 Ağustos 2005 tarihinde yer alan Ersan Atar’ın haberine göre, dönemin İstanbul Valisi Nevzat Ayaz, bu savaşı şöyle anlattı:

“Yasak konulduğunda ben oradaydım. Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanunu’na göre, bir kadın sanatçının gazinoda çalışabilmesi için polisten izin alması gerekiyordu. Bülent Ersoy o dönem, erkek olduğu halde, Emniyet’e kadın olarak müracaat ediyor, izin istiyor. Emniyet bakıyor, ‘Siz kadın değilsiniz, erkeksiniz’ diyor. Emniyet yasak kararını hazırladı. Vilayetten de tasdik aldı. Benim doğrudan ilgim yok. Bülent Ersoy, bu karara karşı Danıştay’a itiraz etti. Danıştay emniyetin kararını onadı. Ersoy, Danıştay Dava Daireler Kurulu’na itiraz etti. Orası da idarenin verdiği kararın hukuki olduğunu tasdik etti. Bu, İstanbul Emniyeti ve Valiliğinin aldığı kararın hukuki olduğunun ispatıdır.”

ÖZAL İSTEDİ, AĞAR MÜJDEYİ VERDİ
Ersoy’un hukuk savaşı, 7 yıl sürdü; dönemin Başbakanı Turgut Özal ve eşi Semra Özal’ın devreye girmesiyle, Haydarpaşa Numune Hastanesi’nden “kadın” raporu aldı, Yargıtay’ın da onamasıyla, 7 Ocak 1988’de ‘kadın’ kimliğini resmen tescil ettirdi. Dönemin İçişleri Bakanı Mustafa Kalemli, yıllar sonra yazdığı “Kalemli’nin kaleminden” adlı kitabında şunları anlatıyor:

Başbakan Özal beni çağırıp, “Doktor, bu hadise çok değişik mecralara kaydı. Toplumun ahlaki ve moral değerleri açısından da gidişatı iyi görmüyorum. Lütfen bu olayla ilgilen, sonuçlandır” dedi. İstanbul Valisi Nevzat Ayaz’ı arayıp, bilgi aldım. Birkaç gün içinde İstanbul’a gittim, Emniyet Müdürü Ünal Erkan şehir dışında olduğundan, yardımcısı Mehmet Ağar’a telefon edip beni havaalanında beklemesini istedim. Ağar’a Bülent Ersoy’un evine gitmesini, Haydarpaşa Numune Hastanesi’nden tıbbi durumunu tespit eden raporun alınacağını bildirmesini söyledim. Numune Hastanesi Başhekimliği’ne telefonla ricacı oldum. Sonuçları alıncaya kadar da Vilayet’te oturup bekledim. Ağar emniyete düşen bürokratik işlemleri bir günde halletti. Kişinin cinsiyeti kadın olarak tespit edildi ve tıbbi rapor verildi. Bu tespitin nüfus cüzdanına işlenmesi için evrak adliyeye intikal ettirildi. Bülent Ersoy da kendisine yapılan bu jeste ilk polis balosunda Ankara’da muhteşem bir konserle karşılık verdi.

21 YIL SONRA, 1. AB’YE UYUM PAKETİ’YLE KALDIRILDI
Bülent Ersoy’un yasaklanmasına neden olan kanun maddesi ise, “Birinci AB Uyum Paketi” ile kaldırıldı. Polisin “kadın kıyafetiyle sahneye çıkan erkeklere yasak getirme” yetkisi ile daha önce, içkili eğlence yerlerinde sahneye çıkan kadınların polise parmak izi vermesi, zührevi hastalıklar hastanesinden rapor alması gibi uygulamalar da kaldırıldı. Aynı paket, şiir okuduğu için hapse giren ve siyasetten yasaklanan Tayyip Erdoğan’ın yasağını da kaldırarak, başbakan olmasının yolunu açtı.

FRANSA’DA “O BİZİM İÇ İŞİMİZ” DEMİŞTİ
Konservatuarda Klasik Türk müziği eğitimi gören Ersoy, 1980 yılında London Palladium’da ve 1983 yılında Madison Square Garden’da, 1997’de (Ümmü Gülsüm’den sonra, etnik müzik sazlarıyla) Paris Olympia müzikholünde sahne aldı. Paris Olympia’da sahne almadan önce Fransız Devlet Televizyonu’na bir röportaj verdi; Fransız gazetecinin “Türkiye sizin gibi bir sese yıllarca yasak koydu, nasıl yorumluyorsunuz?” sorusunu “O bizim ülkemizin iç işi” diye yanıtladı. Azerbaycan’da “devlet sanatçısı” unvanı da verilen Ersoy’un sesi Japonya’da ses laboratuvarlarında yapılan testler sonucu ‘yüzde yüz kusursuz’ bulundu ve 1997 yılında Uluslararası Montu Merid Müzik Doktoru ünvanıyla ödüllendirildi.

 

Ana Sayfa | Türkiye | Dünya | Ekonomi | Sağlık | Yaşam | Teknoloji | Kültür Sanat | Doğal Hayat | Eğitim | Moda
Spor | Hava Yol | İletişim | Yardım | İzleyici Görüşleri | Reklam Seçenekleri | Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları