| | | | Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi ülkelerin artan ihracat gelirlerini tüketim ve yatırım harcamaları yerine, mevcut borçlarını azaltmakta ve eriyen döviz yedeklerini yenilemekte kullanacağı bildiriliyor.
OPEC ülkelerinin fiyatların düşük seyrettiği 90’lı yıllar boyunca ağır biçimde borçlandığına dikkat çeken gözlemciler, bu durumun, yabancı ihracatçılar için, petrol karlarını, ihracatçı ülkelere mal ve hizmet yağdırarak geri aldıkları 1970’li yılların tatlı ticaretinin tekrarlanmayacağı anlamına geldiğini belirtiyorlar.
OPEC’in, Kuveyt’i işgali nedeniyle mahkum olduğu savaş tazminatları yüzünden durumu daha da ağırlaşan Irak dışındaki 10 üyesinin 360 milyar dolara ulaşan toplam borçları, bu ülkelerin toplam Gayri Safi Milli Hasılalarının yüzde 40’ına yaklaşıyor.
İç borçlar da dikkate alındığında, yükün daha da ağır olduğu görülüyor.
KOLAY KAZANCIN ZARARLARI
Uzmanlar, artan fiyatların, bu sayede bu yıl bütçe gelirlerini üçte iki oranında artıracakları tahmin edilen OPEC ülkelerine getireceği rahatlamanın yanısıra ciddi bir tehlikeyi de barındırdığını vurguluyor.
Artan gelirin getireceği kısa vadeli rahatlamanın, tek ürüne bağlı ekonomiler olmanın çarpıklıklarını yaşayan bu ülkelere yapısal reform gerekliliğini unutturabileceğine dikkat çekiliyor.
Birçok temel ve tüketim malı için dışa bağımlı olan OPEC ülkelerinin petrolden elde ettikleri kazancın, istisnai yüksek fiyat dönemleri dışında, ithalatları için yaptıkları harcamaların altında kaldığını hatırlatan uzmanlar, bu ülkeler için ekonomilerini çeşitlendirerek tek ürüne bağımlı olmaktan kurtulmalarını sağlayacak yapısal reformlar yapmanın acil bir gereklilik olduğunun altını çiziyor.
Oysa, petrol fiyatlarının yükselmesiyle çok güç bir görev olan bu reformları kolaylaştıracak paranın bulunduğu dönemler, paradoksal biçimde, bu aciliyetin unutulduğu dönemler oluyor.
Kuveytli iktisatçı Casim Sadun, petrol ihrcatçısı ülkelerin açmazını şöyle özetliyor: “Fiyatlar düşük olduğunda reform politikaları taraftar ve destek buluyor. Ama fiyatlar yükselir yükselmez, hükümetler herşeyi unutuyor. Edindikleri deneyimler sayesinde, bazı ihracatçı ülkeler bir ölçüde olgunlaştılar, ancak, hiçbiri gerçek reform politikaları uygulayacak kadar olgun değil.” | |
